မြန်မာ့ဒူးရင်းပွဲတော် ၂၀၂၆ စည်ကားသိုက်မြိုက်စွာကျင်းပ

ရန်ကုန်၊ မေ ၁၉

မြန်မာ့ဒူးရင်းပွဲတော် ၂၀၂၆” ကို မေ ၁၉ ရက်နေ့ နံနက်ပိုင်းက ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး၊ ဗဟန်းမြို့နယ်၊ မြေပဒေသာဥယျာဉ်ခြံ၌ ကျင်းပရာ အခမ်းအနားသို့ စိုက်ပျိုးရေး၊ မွေးမြူရေးနှင့်ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ဦးမင်းနောင် ၊ ဝန်ကြီးဌာနများမှ ဒုတိယဝန်ကြီးများ၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့ဝင်ဝန်ကြီးများ၊ တိုင်းဒေသကြီးနှင့် ပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့ဝင် စိုက်ပျိုးရေး၊မွေးမြူရေးနှင့်ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးများ၊ နိုင်ငံခြားသံရုံးများမှ စီးပွားရေးသံမှူးများ၊ မြန်မာနိုင်ငံကုန်သည်များနှင့်စက်မှုလက်မှုလုပ်ငန်းရှင်များအသင်း ဥက္ကဋ္ဌနှင့် အဖွဲ့ဝင်များ၊ မြန်မာနိုင်ငံသစ်သီးဝလံ၊ပန်းမန်နှင့်ဟင်းသီးဟင်းရွက်စိုက်ပျိုး ထုတ်လုပ်တင်ပို့ရောင်းချသူများအသင်း၊ မြန်မာနိုင်ငံ ဒူးရင်းစိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်တင်ပို့ရောင်းချသူများအသင်း တို့မှတာဝန်ရှိသူများ တက်ရောက်ကြသည်။

ဖွင့်ပွဲအခမ်းအနားတွင် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ဦးမင်းနောင်က အဖွင့် အမှာစကား ပြောကြားရာ၌- နိုင်ငံတစ်ဝှမ်း က အရည်အသွေး အနံ့အရသာ နှင့် အထွက်နှုန်းကောင်းသော ဈေးကွက်ဝင် မြန်မာ့ဒူးရင်းမျိုးများ ရွေးချယ်ဖော်ထုတ်ရန် နှင့် ပြည်ပသို့ တိုးမြှင့်တင်ပို့ နိုင်ရန် “မြန်မာ့ဒူးရင်းပွဲတော် ၂၀၂၆”ကို ကျင်းပခြင်းဖြစ်ကြောင်း၊ အလားတူ မြန်မာ့ဒူးရင်းမျိုး အမည်ဖြင့် ဈေးကွက်ထိုးဖောက်ရန်အတွက် ခေတ်မီစိုက်ပျိုးရေးစနစ်များနှင့် ရိတ်သိမ်းချိန် လွန် နည်းပညာများကို ဆွေးနွေးဖလှယ်ရန်၊ ဒူးရင်းသီးနှံနှင့် သက်ဆိုင်သည့် ပြည်တွင်း၊ ပြည်ပ ဈေးကွက်သတင်းအချက်အလက်များ၊ နိုင်ငံတကာမိတ်ဖက်အဖွဲ့အစည်းများနှင့် ချိတ်ဆက် ဆောင်ရွက်နိုင်ရန်၊ ဒူးရင်းသီးနှံ စိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်သူတောင်သူများနှင့် လုပ်ငန်းရှင်များအား စိုက်ပျိုးရေး အလေ့အကျင့်ကောင်းများ(Good Agricultural Practices -GAPs)နှင့်အညီ စိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်နိုင်ရေး စည်းရုံးဆောင်ရွက်ရန်နှင့် မြန်မာနိုင်ငံဒူးရင်းအသင်း ခိုင်ခိုင်မာမာ ရပ်တည် ဆောင်ရွက်နိုင်ရေးအတွက် တိုင်းဒေသကြီး၊ ပြည်နယ်များရှိ စိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်သူများ၊ ပုဂ္ဂလိကအသင်းအဖွဲ့များ၊ သုတေသနပညာရှင်များ၊ တန်ဖိုးမြင့်ထုတ်ကုန်ထုတ်လုပ် သော လုပ်ငန်းရှင်များပူးပေါင်းပါဝင်သည့် ကွန်ရက်တစ်ခုဖော်ဆောင်ရန် ရည်ရွယ်ဆောင်ရွက်ခြင်း ဖြစ်ပါကြောင်း၊ 

နိုင်ငံတစ်ဝှမ်း၌ ဥယျာဉ်ခြံသီးနှံမျိုးစုံ စိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်သော ဧရိယာများ တစ်နှစ်ထက် တစ်နှစ် ပိုမိုတိုးတက် လျက်ရှိရာ ဒူးရင်းစိုက်ဧက နှစ်သောင်း လေးထောင်ခန့်ရှိပြီး ရန်ကုန် ၊ ပဲခူးနှင့် ဧရာဝတီတိုင်း ဒေသကြီး၊ မွန်ပြည်နယ်တို့တွင် စီးပွားဖြစ်စိုက်ပျိုးလျက်ရှိကြောင်း၊

၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇွန် ၂၅ ရက်နေ့က နေပြည်တော်တွင် မြန်မာ့ဒူးရင်းသီးနှံ စိုက်ပျိုး ထုတ်လုပ်မှုနှင့် ဈေးကွက်သစ်ဖော်ထုတ်ပေးနိုင်ရေးဖိုရမ်ကို မိမိတို့ဝန်ကြီးဌာန နှင့် ဒူးရင်း စိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်သူများအသင်း တို့ပူးပေါင်းကျင်းပခဲ့ကြောင်း၊ ပြည်တွင်း ပြည်ပ ဒူးရင်းမျိုးများ ၏ အရည်အသွေးလက္ခဏာများကို အကဲဖြတ်အမှတ်ပေး၍ အရည်အသွေး ကောင်း ဒေသဒူးရင်းမျိုးများကို မှတ်တမ်းတင် ဖော်ထုတ်နိုင်ခဲ့ကြောင်း၊ ရွှေဒင်္ဂါး၊ ကျောက်စိမ်း၊ အောင်ဇမ္ဗူ၊ ကျောက်ရေတွင်း၊ ဖင်ချွန်း၊ နို့ဆီစတဲ့ ဒေသမျိုးများကို စားသုံးသူများ နှစ်ခြိုက်ကြပြီး စီးပွားဖြစ် စိုက်ပျိုးနိုင်သည့် မျိုးကောင်းများဖြစ်ပါကြောင်း၊ မြန်မာ့ဒူးရင်းသီးများ၏ အရွယ်အစားနှင့် အလေးချိန်အနေ ဖြင့် ပြည်ပမျိုးများကို  မမီ‌သော်လည်း ရောဂါဒဏ်ခံနိုင်ရည်ရှိမှု၊ နှစ်စဉ်သီးပြီး အချိုကဲကာ အရသာထူးခြားကောင်းမွန်၍ အတွင်းသားအရောင်လှပသည့် အရည်အသွေးများကြောင့် တိုးချဲ့စိုက်ပျိုးသင့်သည့် ဒေသမျိုးများဖြစ်ပါကြောင်း၊ မိမိတို့ဝန်ကြီးဌာနမှလည်း သုတေသနပြုကြိုးပမ်း၍ ဈေးကွက်ဝင်အနေအထားဖြစ်အောင် ဆောင်ရွက်လျက်ရှိပါကြောင်း၊

“မြန်မာ့ဒူးရင်းပွဲတော် ၂၀၂၆”တွင် ပြသထားသော ဒူးရင်းမျိုးများမှ တိုးချဲ့စိုက်ပျိုး သင့်သည့် အရည်အသွေးကောင်းမျိုးများကို ရွေးချယ်ဖော် ထုတ်ပြီး စိုက်ဧကတိုးချဲ့နိုင်ရေး၊ မြန်မာ့ဒူးရင်းမျိုးများကို နိုင်ငံတကာတွင် တံဆိပ်တပ်နိုင်ရေး၊ ပြည်ပတင်ပို့နိုင်ရေး  ဝိုင်းဝန်း ကြိုးပမ်းသွားကြရန် တိုက်တွန်းပါကြောင်း၊ အခြားတစ်ဘက်တွင်လည်း မြန်မာ့ဒူးရင်းမျိုးများ၏ အထွက်နှုန်းနှင့် အရည်အသွေး တိုးတက်စေမည့် စိုက်ပျိုးနည်းပညာများကို သုတေသနပြုခြင်း၊ မြန်မာ့ဒူးရင်းမျိုးများကိုအခြေခံသည့် ဒူးရင်းမျိုးသစ်များ ရရှိစေရန် မျိုးစပ်ခြင်း၊ မျိုးထွန်း နည်းပညာများကို အသုံးပြုခြင်း၊ ရာသီချိန်ထက် စောပေါ်စေရန် ကြိုးပမ်းခြင်း၊ နိုင်ငံ တကာက လက်ခံနိုင်သည့် အော်ဂဲနစ်နှင့် GAP ကဲ့သို့သော နည်းစနစ်ဖြင့် စိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်၍ အသိ အမှတ်ပြုလက်မှတ်များဖြင့် တင်ပို့နိုင်ရေးဆောင်ရွက်ခြင်း၊ ရိတ်သိမ်းချိန်လွန် နည်းပညာအသုံးပြုပြီး စီမံခန့်ခွဲခြင်း၊ တန်ဖိုးမြှင့်ထုတ်ကုန်များထုတ်လုပ်ခြင်း စသည့် လုပ်ငန်းများကို ပညာရှင်များနှင့် ဒူးရင်းတောင်သူများ ပေါင်းစပ်ပြီး အရှိန်အဟုန်မြှင့် ကြိုးပမ်းသွားကြစေလိုကြောင်း၊ 

ယနေ့ကျင်းပသည့် “မြန်မာ့ဒူးရင်းပွဲတော်၂၀၂၆” တွင် ဒေသအသီးသီး၊ ကဏ္ဍအသီးသီးမှ တက်ရောက်လာကြသော စိုက်ပျိုးရေးပညာရှင်များ၊ သုတေသီများ၊ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်များနှင့် စိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်သူတောင်သူများအနေဖြင့် ရင်းရင်းနှီးနှီး ထိတွေ့ဆက်ဆံကာ အတွေ့အကြုံ နှင့် ဗဟုသုတများဖလှယ်ပြီး ဒူးရင်းစိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်မှုကဏ္ဍ တိုးတက်မြင့်မား လာစေရေးအတွက် အပြန်အလှန်ပူးပေါင်းချိတ်ဆက်ကြိုးပမ်းသွားကြရန် တိုက်တွန်းပါ ကြောင်း ပြောကြားသည်။

ဆက်လက်၍ စိုက်ပျိုးရေးဦးစီးဌာန ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် က “မြန်မာ့ဒူးရင်းပွဲတော် ၂၀၂၆” ကျင်းပခြင်းနှင့်စပ်လျဉ်း၍ ရှင်းလင်းတင်ပြပြီး ပြည်တွင်းနှင့် ဒေသတွင်းနိုင်ငံများ၏ စိုက်ပျိုး ထုတ်လုပ်မှုအခြေအနေ၊ ဒူးရင်းစိုက်ပျိုး ထုတ်လုပ်မှု တိုးတက်မြင့်မားရေးအတွက် ဆောင်ရွက် ရမည့်နည်းလမ်းများ၊ ပြည်တွင်း ဈေးကွက် အခြေအနေနှင့် ပြည်ပဈေးကွက် အနာဂတ်အလား အလာများကို ရှင်းလင်းတင်ပြသည်။

ထို့နောက် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးနှင့် ဧည့်သည်တော်များက ခင်းကျင်း ပြသထားသည့် ဒူးရင်းသီးနှံပြခန်းများအား လှည့်လည် ကြည့်ရှုအားပေးပြီး အရည်အသွေး အနံ့အရသာ နှင့် အထွက်နှုန်းကောင်းသော ဈေးကွက်ဝင်ဒူးရင်းမျိုးများရွေးချယ် အကဲဖြတ်အမှတ်ပေးကြသည်။

၎င်းနောက် သတင်းမီဒီယာများ၏ မေးမြန်းချက်များကို ဝန်ကြီး ဌာန တာဝန်ရှိသူများနှင့် ဒူးရင်းအစုအဖွဲ့များမှတာဝန်ရှိသူများက အသေး စိတ် ပြန်လည် ဖြေကြားခဲ့ကြကြောင်း သတင်း ရရှိသည်။

MOALI