အိန္ဒိယနိုင်ငံသည် ဘာစမာတီဆန်ကို အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသ၊ ယူကေနှင့် အမေရိကန်ပြည် ထောင်စုတို့ကဲ့သို့ ဈေးကွက်အသီးသီးမှဝယ်လိုအားမြင့်တက်လာသည့်အတွက် ယခုဘဏ္ဍာနှစ် အတွင်း ကန်ဒေါ်လာ ၅ ဘီလီယံကျော် စံချိန်တင် တင်ပို့ရောင်းချရဖွယ်ရှိကြောင်း သိရသည်။ ၂၀၂၃-၂၄ ဘဏ္ဍာနှစ်၏ ပထမ (၁၀) လတာ ကာလအတွင်း ဘာစမာတီဆန်တင်ပို့မှု ၂၀ ရာခိုင်နှုန်း တိုးမြင့် ခဲ့ကာ ကန်ဒေါ်လာ ၄ ဒသမ ၅၈၆ ဘီလီယံအထိ ရရှိခဲ့ပြီးဖြစ်သည်။
ရုရှားနှင့် ကနေဒါနိုင်ငံတို့မှ စားတော်ပဲ (Yellow Peas) တင်သွင်းမှုသည် ပြီးခဲ့သည့် ခြောက် နှစ်အတွင်း အမြင့်မားဆုံးဖြစ်လာမှုနှင့်အတူ သရေစာလုပ်ငန်း၊ ဟိုတယ်နှင့် စားသောက်ဆိုင်များ၊ လမ်းဘေးအစားအစာနှင့် ပဲမျိုးစုံထုတ်လုပ်သည့်လုပ်ငန်းများတွင်အသုံးပြုသည့် ဈေးကြီးသော ပဲ အမျိုးအစားများနေရာ၌ အစားထိုးအသုံးပြုလာခြင်းအားဖြင့် ကုလားပဲနှင့် ပဲစင်းငုံများ၏ ပြည်တွင်း ဈေးနှုန်းများတည်ငြိမ်စေရန်အတွက် အထောက်အကူဖြစ်စေခဲ့ကြောင်း The Economic Times သတင်းစာက ဖော်ပြထားပါသည်။
အိန္ဒိယသည် ၎င်း၏ ကြက်သွန်တင်ပို့မှုရက်အကန့်အသတ်မရှိတားမြစ်ထားမှုအား အထွေ ထွေရွေးကောက်ပွဲမတိုင်မီ အံ့အားသင့်ဖွယ် သက်တမ်းတိုးခဲ့သဖြင့် ပြည်ပဈေးကွက် အချို့တွင် စျေးနှုန်းကြီးမြင့်မှု ပိုမိုဖြစ်ပေါ်လာစေနိုင်ကြောင်း The Economic Times သတင်းစာတွင် ဖော်ပြ ထားပါသည်။
လာမည့်၂၀၂၄-၂၀၂၅ ပညာသင်နှစ်တွင် မြန်မာ နိုင်ငံတစ်ဝန်းရှိအခြေခံပညအထက် တန်းကျောင်း ၈၅ ကျောင်းတွင် စိုက်ပျိုးရေး၊မွေးမြူရေးဘာသာရပ်များ တွဲဖက်ဖွင့်လှစ် သင်ကြားပေးသွားမည် ဖြစ်ကြောင်းသိရသည်။
ပြည်တွင်းတွင် လိုအပ်လျက်ရှိသော စိုက်ပျိုး/မွေးမြူ ပညာရှင် ကျွမ်းကျင်ဝန်ထမ်းများ မွေးထုတ် ပေးနိုင်ရန်အတွက် အဆိုပါ စိုက်ပျိုး ရေးနှင့် မွေးမြူရေးဘာသာရပ်သင် အထက်တန်းကျောင်းများကို ၂၀၂၃-၂၀၂၄ ပညာသင်နှစ်မှ စတင်ကာ တိုင်းဒေသကြီးနှင့်ပြည်နယ်များရှိအခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း ၅၁ ကျောင်း၌ စတင်ဖွင့်လှစ် သင်ကြားပေးခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
ပဲခူးရိုးမမှ မြစ်ဖျားခံ စီးဆင်းလာသော ရဲနွယ်ချောင်း၊ ဘိုင်းဒါးချောင်းတို့သည် ညောင်လေးပင် မြို့နယ်အတွင်း ဖြတ်သန်းစီးဆင်းကာ စစ်တောင်းမြစ်အတွင်း စီးဝင်သွားသည်။ ရိုးမကို မြစ်ဖျားခံ စီးဆင်းလာသော မြစ်ချောင်းများ၏ ရေချိုအရင်းအမြစ်ကို အလဟဿ မဖြစ်စေဘဲ စိုက်ပျိုးရေး အတွက် အကျိုးရှိရှိ အသုံးချသွားနိုင်ရန် ဆည်မြောင်းနှင့်ရေအသုံးချမှုစီမံခန့်ခွဲရေးဦးစီး ဌာနသည် ရဲနွယ်ရေလှောင်တမံကို ၂၀၀၆-၂၀၀၇ခုနှစ်တွင်လည်း ကောင်း၊ ဘိုင်းဒါးချောင်းတွင် ဘိုင်းဒါးရေလှောင်တမံကို ၂၀၀၂-၂၀၀၃ ခုနှစ်တွင်လည်းကောင်း အကောင်အထည်ဖော် တည်ဆောက် ပြီးစီးခဲ့သည်။
ဂေဟစနစ်(Ecosystem)ဆိုသည်မှာ သက်ရှိစက်ဝန်းတစ်ခုဖြစ်ပေါ် လာစေရန်အပင်၊တိရစ္ဆာန်နှင့် အခြားဇီဝရုပ်များအပြင် မိုးလေဝသနှင့် မြေမျက်နှာသွင်ပြင်တို့ပါ အတူတကွ ပူးပေါင်းလုပ်ဆောင်နေကြသော ပထဝီဝင်ဒေသတစ်ခုကိုဆိုလိုပါ သည်။ဂေဟစနစ်များတွင် biotic ဟုခေါ်သော သက်ရှိများ အပြင် abiotic ဆိုသည့် သက်မဲ့အစိတ်အပိုင်းများလည်း ပါဝင်နေပါသည်။
ပိန္နဲပင်က နှစ်ရှည်ခံသီးနှံပင်အမျိုးအစားမှာ ပါဝင်ပြီး အိန္နိယနိုင်ငံ တောင်ဘက်ပိုင်းမှာ စတင်ပေါက်ရောက်ခဲ့တာလို့ သိရပါတယ်။ အင်္ဂလိပ်လို “Jack Fruit “ လို့ ခေါ်ကြပြီး မြန်မာနိုင်ငံမှာတော့ပိန္နဲသီးကို အိမ်မာသီးနဲ့ အိမ်ပျော့သီးဆိုပြီး ၂ မျိုးရှိကြကာ အိမ်မာသီးက ဓားနဲ့စိပ်လို့ရတာမို့ “ပိန္နဲသီးဓားစိပ်”လို့ ခေါ်ကြပြီး အိမ်ပျော့သီးမှာ အမွှာလေးတွေကိုနှိုက်ရတာမို့” ပိန္နဲသီးအမွှာနှိုက်” ဆိုပြီးခေါ်ကြပါသေးတယ်။
