ကသပိုးငါး၏ သဘာဝနှင့် အသုံးဝင်ပုံ
ကသပိုးငါးသည် အသားနုသော ငါးအမျိုးအစားတွင်ပါဝင်ပြီး အရသာ နူးညံ့ကောင်းမွန်လှပါသည်။
သြစတေးလျ၊ဂျပန်၊ဗီယက်နမ်နှင့် ထိုင်းကဲ့သို့သော အရှေ့တောင်အာရှနိုင်ငံများနှင့် အာဖရိကတိုက်၏ ဒေသများတွင်လည်း ကသပိုးငါးကို တွေ့ရှိရပါသည်။ကသပိုးငါးသည် မြစ်၊ချောင်း၊အင်းအိုင်တို့၌ ကျောက် စရစ်များ၊ ကျောက်တုံးများ၊ ရွံ့မြေများပေါ်တွင် ကပ်လျက်နေထိုင်တတ်ကြပါသည်။ အရောင်မှာ ငွေရောင်ဖျော့ဖျော့နှင့် အညိုရောင်သန်းနေပါသည်။
ကသပိုးငါးကို အင်္ဂလိပ်လို “Golden Tank Goby “ ခေါ် “ Golden Flathead Goby “ ဟု ခေါ်ဆိုကြပြီးမြန်မာလိုသာသာပြန်လျှင် ရွှေရောင်စည်ဂေါ်ဘီ၊ရွှေရောင်အပြားလိုက်ဂေါ်ဘီ ဟုသိရပါသည်။ သိပ္ပံအမည်မှာ Glossogobius aureus ဖြစ်ပြီး အမြင့်ဆုံးခန္ဓာကိုယ်အလျှားမှာ ၂၅ စင်တီမီတာထိ ရှိကြသည်။
ဒေသအခေါ်
ကသပိုးငါးကို အညာဒေသတွင် နိုင်လွန်ငါး၊ ငါးလုံးဟုခေါ်ကြပြီး ကလေးဒေသအခေါ်မှာ ငါးလူး/ငလူးဖြစ်သည်။
အရွယ်အစား
ကသပိုးငါး၏ ဦးခေါင်းပိုင်းသည် ရှည်လျားပြီး ခန္ဓာကိုယ်၏ ၄ ပုံ ၁ ပုံ ခန့် ရှိကြသည်။ အမြင့်ဆုံးခန္ဓာ ကိုယ်အလျှားမှာ ၂၅ စင်တီမီတာထိ ရှိကြပြီး ပုံမှန်အရှည်မှာ ၁၂ စင်တီမီတာ ရှိကြသည်။
ခန္ဓာကိုယ်ပုံပန်းသဏ္ဍာန်
ကသပိုးငါး၏ ခန္ဓာကိုယ်ပုံသဏ္ဍာန်သည် ရှည်မျောမျောရှိပြီး ငါးမျက်လုံးမှာပြူးထွက်နေတတ်သည်။ ကျောဘက်တွင် နူးညံ့သောအရေးအကြောင်း ၇-၁၀ ခုရှိပြီး စအိုကျောရိုးမှာ ၁ခု ရှိသည်။
နေထိုင်မှုအလေ့အထ
ကသပိုးငါးကို ရေချို၊သဲသောင်ပြင်များတွင် တွေ့ရှိရပြီး မြစ်များနှင့် မြစ်ဝကျွန်းပေါ်များအပါအဝင် ရေနှင့် ရေအောက်ကြမ်းပြင်တို့တွင်လည်း နေထိုင်ကြသည်။ ရေချိုနှင့် ရေချိုရေငန်စပ်တွင်တွေ့ရများပြီး ရေငန်ပိုင်းတွင်လည်း တွေ့ရတတ်သည်။ ရေကြည်၊ ရေနောက် (၂) မျိုးစလုံးတွင် နေထိုင်ကျက်စားတတ်ကြသည်။ကသပိုးငါးကို ရွှံ့နွံအောက် ခြေနှင့် သဲပြင်ပေါ်တွင် တွေ့ရလေ့ရှိပြီး အများအားဖြင့်တွင်းအောင်းနေလေ့ရှိကြသည်။
အစာစားသည့် အလေ့အထ
ကသပိုးငါးသည် ရေနေအင်းဆက် ပိုးမွှားများ၊ အခွံမာသားလောင်း (ပုစွန်)နှင့် ငါးငယ်များကို ၄င်းတို့၏အစာအဖြစ် စားသုံးကြသည်။
သက်တမ်း
ကသပိုးငါးသက်တမ်းမှာ (၁ -၂) နှစ်ခန့်အထိ အသက်ရှည်ကြပါသည်။
ကသပိုးစားဖွယ်စုံ
ကသပိုးငါးသည် ညှီနံ့နည်းသဖြင့် လူကြိုက်များကြသည်။ကသပိုးအကြွပ်ကြော်၏ ရနံ့မှာ မွှေးပျံ့ချိုဆိမ့်သည်မို့ မကြိုက်သူမရှိလှပေ။ ဒေသခံများမှာ ကသပိုးငါးကို ကြော်စား၊ အချဥ်ဆီပြန်၊ အစပ်ချက်၊ အချိုပဲဆီပေါင်း၊ အိုးကပ်ဟင်း၊ ကသပိုး ထမင်းချဥ် စသဖြင့် ပြုလုပ်စားသုံးကြပါသည်။ကသပိုး ငါးချဥ်ကြော်မှာလည်း ပိန်းဥဟင်းချို ချွဲချွဲလေးနှင့် လိုက်ဖက်လှပါသည်။ကသပိုးငါးကို ဆန်ပြုတ် ပြုလုပ်၍လည်း စားသုံးကြသည်။ ကသပိုးငါးသည် အရိုးပါမကျန် စားသုံး၍ရသော ငါးတစ်မျိုးလည်း ဖြစ်သည်။
ကသပိုးငါးမှာ အသားနူးညံ့၍ အရသာကောင်းမွန်သော ငါးတစ်မျိုးဖြစ်တာကြောင့် သားကြီး၊ ငါးကြီး မကြိုက်သောသူများအနေဖြင့် ကသပိုးငါးကိုစားသုံးဖို့ သင့်တော်လှပေသည်။
ကသပိုးငါးမှပေးသော အာဟာရဓာတ်
ငါးစားခြင်းသည် ခန္ဓာကိုယ်ကျန်းမာရေးအတွက် ကောင်းကျိုးများစွာရှိစေသည်ကို လူအများသိရှိပြီးဖြစ်သည်။သို့သော်လည်း ကသပိုးငါးအပါအဝင် ငါးများတွင် ပါဝင်သော အာဟာရဓာတ်များ၊၊ ဗီတာမင်နှင့် သတ္တုဓာတ်များအကြောင်းကိုတော့ စုံစုံလင်လင်သိရှိသူ နည်းပါသည်။ကသပိုးအပါအဝင် ငါးများတွင် အသားဓာတ်(ပရိုတင်းဓာတ်)များ ပါဝင်သည့်အပြင် omega 3 fatty acids ဟုခေါ်သည့် ငါးကြီးဆီ
ဓာတ်များလည်း အပြည့်အဝပါဝင်နေသောကြောင့် ကျန်းမာရေးအတွက် အကျိုးကျေးဇူးများစွာ ရရှိစေမှာဖြစ်ပါသည်။ ကသပိုးငါးမှပေးသော အာဟာရဓါတ်၊ ဗီတာမင်နှင့် သတ္တုဓာတ်များမှာ-
(၁)Omega-3 fatty acids ခေါ် ငါးကြီးဆီ
ကသပိုးအပါအဝင် ငါးများတွင်ပါဝင်သောငါးကြီးဆီသည် နှလုံးသွေးကြောကျန်းမာရေးအတွက် အထူးကောင်းမွန်ပါသည်။ ငါးကြီးဆီသည် နှလုံးသွေးကြောကျဥ်းခြင်းနှင့် နှလုံး ရောဂါဖြစ်ပေါ်နိုင်ခြေကိုလျှော့ ချပေးနိုင်ခြင်း၊ သွေးတွင်းမကောင်း သောအဆီများကို ဖယ်ရှားပေးနိုင်ပြီး ကောင်းသောအဆီဓာတ်ကို များပြားလာစေခြင်း၊ သွေးပေါင်ချိန်ကို ထိန်းပေးနိုင်ခြင်း စသည့်ကျန်းမာ ရေးကောင်းကျိုးများကို ရရှိစေနိုင်ပါသည်။ ထို့အပြင် ငါးကြီးဆီသည် ဦးနှောက်ကျန်းမာရေးအတွက်လည်း များစွာအထောက်အကူဖြစ်စေပါ သည်။
(၂)ဗီတာမင်-A
ကသပိုးအပါအဝင် အဆီများသောငါးများကို များများစားပေးမည်ဆိုလျှင် ဗီတာမင် A ကို ရရှိစေနိုင်ပါ
သည်။ ဗီတာမင်- A သည် အမြင်အာရုံကောင်းမွန်စေခြင်း၊ မျက်စိရောဂါများ ဖြစ်လာနိုင်ခြေကို လျှော့ ချပေးနိုင်ခြင်း၊ အရိုးနှင့်သွားများ ကြီးထွားသန်မာလာစေခြင်း စသည့် အကျိုးကျေးဇူးများစွာကို ရရှိလာစေမှာဖြစ်ပါသည်။
(၃)ဗီတာ B-complex
ကသပိုးငါးတွင် နောက်ထပ်ပါဝင်သော ဗီတာမင်ဓာတ်များမှာ ဗီတာ မင် B1, B2, B6, B12 စသည်တို့ဖြစ်ပါသည်။ ဗီတာမင် B-complex သည် ဦးနှောက်နှင့် အာရုံကြောစနစ်ကောင်းမွန်စေရန်အတွက် အထောက်အကူဖြစ်စေပါသည်။
(၄)ဗီတာမင် D
ကသပိုးငါးတွင် အရိုးနှင့် သွားကျန်းမာရေးအတွက် ကောင်းမွန်စေသော ဗီတာမင် D လည်းများစွာပါဝင်နေပါသည်။ ဗီတာမင် D သည် ကိုယ်ခံအားစနစ်မြင့်တက်စေဖို့အတွက် ကူညီပေးနိုင်ပါသည်။
(၅)ကယ်လ်စီယမ်
ဗီတာမင် D အပြင် အရိုးကျန်းမာဖွံ့ဖြိုးရေးအတွက်လိုအပ်သော ကယ်လ်စီယမ်ဓာတ်သည်လည်း ကသပိုးငါးတွင် ပါရှိပါသည်။
(၆)မဂ္ဂနီဆီယမ်
ကသပိုးငါးတွင် ပါဝင်သော မဂ္ဂနီဆီယမ်ဓာတ်သည် နှလုံးနှင့် ကြွက် သား ကျန်းမာရေးအတွက် အထောက် အပံ့ ဖြစ်စေခြင်း၊ ဆီးချိုရောဂါဖြစ်ပေါ်နိုင်ခြေကို လျှော့ချပေးနိုင်ခြင်း စသည့် ကောင်းကျိုးများစွာကို ရရှိစေနိုင်ပါသည်။
(၇)ဇင့်ဓာတ်
ကသပိုးငါးတွင် ခန္ဓာကိုယ်တွင်းဆဲလ်များ ကြီးထွားဖွံ့ဖြိုးစေရန်နှင့် ကိုယ်ခံအားစနစ်ကို တိုးတက်ကောင်းမွန်စေနိုင်သော ဇင့်ဓာတ်လည်း ပါရှိပါသည်။
(၈)သံဓာတ်
ကသပိုးငါးတွင် သံဓာတ်ပါဝင်သောကြောင့် သံဓာတ်ချို့တဲ့ပြီး သွေးအားနည်းခြင်းကင်းဝေးစေဖို့ ကသပိုးအပါအဝင် ငါးများများစားသုံးပေးသင့်ပါသည်။ကသပိုးအပါ အဝင် ငါးများများစားသုံးခြင်းဖြင့် ဗီတာမင်နှင့် သတ္တုဓာတ်များကြွယ်ဝစွာရရှိစေနိုင်သောကြောင့် တစ်ပတ်လျှင် အနည်းဆုံး ၃ကြိမ်ခန့် ငါးကို စားသုံးပေးသင့်ပါသည်။ ကသပိုးအပါအဝင် ငါးများကို စားသုံးခြင်းသည် အသားများစားသကဲ့သို့ ပရိုတင်းဓာတ်ရရှိစေသည့်အပြင် ငါးကြီးဆီလည်း ပါဝင်နေသောကြောင့် ကျန်းမာရေးအတွက် ကောင်းကျိုးများစွာရရှိစေမှာ ဖြစ်ပါသည်။
အချုပ်အားဖြင့် ဆိုရသော်-
ကသပိုးငါးသည် အသားနုသော ငါးအမျိုးအစားတွင် ပါဝင်ပြီး အရသာလည်း ထူးခြားကောင်းမွန်လှပါသည်။ ထို့ပြင် ကသပိုးငါးသည် အရိုးပါမကျန် စားသုံး၍ရသော ငါးတစ်မျိုးဖြစ်ပြီး ကျန်းမာရေးကောင်းကျိုးလည်း များပြားစွာရရှိနိုင်သောကြောင့် စားပေးသင့်သည့် ရေထွက်ကုန်ဖြစ်ပါကြောင်း လေ့လာရေးသား လိုက်ရပါသည်။
ပင်လယ်ပြာ(ငါးဦးစီး)