စိုက်ပျိုးမွေးမြူရေးပညာနှင့် နိုင်ငံတကာစိုက်ပျိုးမွေးမြူရေးတက္ကသိုလ်များ(အပိုင်း-၄၂)
The Role of Distance Education/Online Learning in Agriculture (Continued)
သတင်းအချက်အလက်နည်းပညာ (ICT_Information and Communication Technology) သည် ယနေ့ခေတ်တွင် ပညာရေးတိုးတက်ဖွံ့ဖြိုးမှုအတွက် အလွန် အရေး ပါသော အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်လာပါသည်။ အထူးသဖြင့် တက္ကသိုလ်၊ ကောလိပ်၊ စာသင် ကျောင်းများ (ducation Institutions)၊ စာကြည့်တိုက်များ (Libraries)၊ စမတ်ဖုံးများ (Smart Phones)၊ ဆိုင်ဘာကာဖေးများ (Cyber or Internet cafes) နောက်ဆုံး ဈေးဝယ် ရာနေရာများကအစ ငွေမပါဘဲသုံးသောစနစ် (Cashless Use) စသည်ဖြင့် နေရာတိုင်းမှာတွင်ကျယ်စွာ အသုံးပြုလျက်ရှိနေပါသည်။ထိုမှတစ်ဆင့် စိုက်ပျိုးမွေးမြူရေး ဆိုင်ရာ ပညာရေးကို ဆက်လေ့လာရအောင်ပါ။ တက္ကသိုလ်၊ ကောလိပ်၊ သိပ္ပံများတွင် အွန်လိုင်းမှ ပညာသင်ယူခြင်း (Online Learning Program/Learning from Remote Areas) ဆိုသည်မှာ အင်တာနက် နည်းပညာ (IoT_Internet of Things) ကို အသုံးပြု၍ ပညာရေးသင်ခန်းစာများကို အွန်လိုင်းမှတစ်ဆင့် သင်ယူနိုင်ရန် စီစဉ်ထားသော ပညာရေး အစီအစဉ်များဖြစ်ပါသည်။ ထိုအထဲမှာမှ ဩစတေးလျနိုင်ငံ တက္ကသိုလ်များတွင် စိုက်ပျိုးမွေးမြူရေးပညာ သင်ကြား ပေးနေပုံများကို ရေးသားဆွေးနွေးပါမည်။
ဩစတေးလျနိုင်ငံရှိ တက္ကသိုလ်အချို့တွင် စိုက်ပျိုးမွေးမြူရေး (Agriculture)နှင့် ကျေးလက်ဒေသဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး (Rural De-velopment) ဆိုင်သော ဘာသာရပ်များကို တက္ကသိုလ်များတွင် ကျောင်းသား/သူကိုယ်တိုင် တက္ကသိုလ်သို့လာရောက်သင်ယူ ရုံသာမက အွန်လိုင်း/ အဝေးသင်ပညာရေး (Online/Distance Education) သို့မဟုတ် လွယ်ကူ၊ ရိုးရှင်း၊ ပြုပြင် ပြောင်းလဲနိုင်သောလေ့လာမှု (Flexible Learning) ပုံစံဖြင့် အဆင့် အမျိုး မျိုးအလိုက်သင် ကြားပေးနေပါသည်။ အထူးသဖြင့် ကျေးလက်နေတောင်သူ လယ်သမား၊ သူ၏မိသားစုဝင်များအတွက်အလွန် အသုံးဝင်သော အစီအစဉ်ဖြစ်ပါသည်။
မှတ်တမ်းများအရ ဩစတေးလျနိုင်ငံ ကျေးလက်နေပြည်သူများ ၏ ၇၂ရာခိုင်နှုန်း ခန့်သည် သူ့တို့စီးပွားရေးအတွက် ခေတ်မီနည်းပညာကို အွန်လိုင်း/အဝေးမှ လေ့လာ သင်ယူလျက်ရှိသည် ဟုတွေ့ရှိရပါသည်။ ၂၀၂၄-၂၅ ခုနှစ် စာရင်းဇယားအရ စိုက်ပျိုး မွေးမြူရေးလုပ်ငန်းတွင် သုံးသိန်းခြောက်သောင်းကျော် အလုပ်လုပ်နေကြပြီး ၄ ပုံ ၁-ပုံလောက်က အသက်မွေး ဝမ်းကျောင်းပညာရေး (TVET-Technical & Vocational Education and Training) ကို အွန်လိုင်းမှ သင်ယူ လျက်ရှိကြပါသည် (သို့သော် ဤနိုင်ငံ တွင်လည်း ကျေးလက်နေသူများ၏ ၆ ရာခိုင်နှုန်းခန့်က နည်းပညာကို အွန်လိုင်းမှ သင်ယူ ဖို့အခက်အခဲကို ကျော်လွှားနေကြပါသည် ဟူ၍မှတ်တမ်းများ တွေ့ပါသည်)
၂၀၂၅ ခုနှစ် မှတ်တမ်းများအရ မြန်မာလူဦးရေ ၆၁ ရာခိုင်နှုန်းခန့် အင်တာနက် အသုံးပြုနေရာ မြို့ပြနေသူကအများဆုံးအသုံးပြုနေပြီး ကျေးလက်နေပြည်သူ အနည်းငယ် ရာခိုင်နှုန်းသာသုံးကြသည်။ လျှပ်စစ်မီးအခက်အခဲ၊ WiFi အခက်အခဲတော့ အနည်းငယ်ရှိနေပါသည်။
အဓိက အကြောင်းအရာ
အွန်လိုင်းသင်ခန်းစာတစ်ခုလုံးကို ဒီဇိုင်းလုပ်ရာမှာ ပထမဦးစွာ “ဘာကို သင်ပေးမလဲ၊ ဘယ်လို သင်ပေးမလဲ၊ ကျောင်းသားတွေ ဘယ်လို လေ့လာ /ပါဝင်စေမလဲ” ဆိုတဲ့ သင်ကြားနည်းစနစ် (Pedagogy) ကို အရင်ဆုံး ဆုံးဖြတ်ရပါသည်။
ထိုနောက်မှသာ “ဘယ်နည်းစနစ် (platform) နဲ့ သင်မလဲ၊ ဥပမာ - LMS, Zoom, Teams…), ဘယ်သင်ထောက်ကူပစ္စည်း (Tools e.g. Video, Forum, Quiz app) စသည်ကို သုံးမလဲ” ဆိုပြီး နည်းပညာကို သင်ကြားနည်းစနစ် နဲ့ကိုက်ညီအောင် ရွေးချယ်သင့်ပါသည်။
အွန်လိုင်း အစီအစဉ်/ဒီဇိုင်းလုပ်ရာမှာ လိုအပ်သည့် အချက်များ
လေ့လာခြင်းဖြင့်ရရှိသည့်အဖြေ (Learning outcomes) ကို ဦးစွာ သတ်မှတ်ပြီး ထိုအဖြေကို ရောက်အောင် ဘယ်လိုလေ့လာသင်ကြားမှုစနစ်များ ဥပမာ - ဆွေးနွေးခြင်း၊ စီမံချက်တစ်ခုလုပ်ခိုင်းခြင်း၊ ပြဿနာကို အခြေခံသော လေ့လာရေးစနစ် (Discussion, Project, Problem-based learning, etc.) စသည်တို့ ဘယ်လိုထည့်မလဲ ဆိုတာ စဉ်းစား ရပါမည်။ကျောင်းသားတွေအချင်းချင်း၊ကျောင်းသားနဲ့ဆရာ၊ ကျောင်းသားနဲ့ ဘာသာ ရပ် (Students and Subject Contents) ကြားက အရည်အသွေးကောင်းတဲ့ တုံ့ပြန်မှု (interaction) တွေ ဖြစ်အောင် စီမံဒီဇိုင်းလုပ်ဆောင်ရပါမည်။
(သတိပြုရန်အချက်)
ဤအွန်လိုင်း/အဝေးမှသင်ယူမှုစနစ်ကို သမားရိုးကျ သင်ကြားရေးပုံစံများ၏ အစား ထိုးသင်ကြားမှုအဖြစ် မမြင်သင့်ဘဲ၊ အထောက်အကူပြုဖြစ်စေသော အစိတ်အပိုင်းတစ်ရပ် နှင့် တိုးချဲ့ သင်ကြားမှုစနစ်တစ်ခုအဖြစ်သာ မြင်သင့်ပါသည်။ အကောင်းဆုံးဖြစ်သည့် အွန်လိုင်း ဘာသာရပ် (Online course) တစ်ခုဖြစ်ပါစေ၊ ဆရာနှင့် မျက်နှာချင်းဆိုင် ဆက် သွယ်ရသောပုံမှန်စာသင်နည်းစနစ်များကိုအပြည့်အဝအစားထိုးနိုင်မည်မဟုတ်ပါ။ထို့ကြောင့် သမားရိုးကျ သင်တန်းများကို ဤစနစ်ဖြင့် လုံးဝပြောင်းလဲ အစားထိုးခြင်း မပြုသင့်ပါ။
(က) စိုက်ပျိုးမွေးမြူရေး အွန်လိုင်း/အဝေးသင်စနစ်သင်ကြားရေး အဆင့်များ
(က-၁) လက်မှတ်ရသင်တန်းများ (Certificate Courses)
သင်ကြားချိန် ၆ လမှ ၁ နှစ်ကြာတတ်ပါသည်။စိုက်ပျိုး မွေးမြူရေးအခြေခံ အယူအဆများကို လေ့လာရန်ဖြစ်ပြီး စိုက်ပျိုးရေး မွေးမြူရေးနယ်ပယ်သို့ စတင်ဝင် ရောက်လိုသူများ၊ အခြေခံပညာလိုသူများ၊ ကျေးလက်နေ တောင်သူလယ်သမား သား၊ သမီး မိသားစုများအတွက် သင့်တော်ပါသည်။
(က-၂) ဘွဲ့ကြိုဒီပလိုမာသင်တန်းများ (Undergraduate Diploma)
သင်ကြားချိန် ၁ နှစ်မှ ၂ နှစ်ခန့်ကြာတတ်ပါသည်။ စိုက်ပျိုးမွေးမြူရေးလုပ်ငန်း ဆိုင်ရာလက်တွေ့နှင့်စီးပွားရေးအခြေခံများကို အလေး ပေးသင်ကြားပေးပါသည်။ ကျွမ်းကျင်အဆင့် အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းလုပ်ငန်းနှင့် လက်တွေ့အလုပ်အကိုင်အတွက် အထောက်အကူဖြစ်စေပါသည်။
(က-၃) ဘွဲ့ကြို/ဘက်ချလာ ဒီဂရီသင်တန်းများ (Bachelor Degree Programs)
သင်ကြားချိန် ၃ နှစ် မှ ၄ နှစ်ခန့်ကြာတတ်ပါသည်။ အချိန်ပိုင်း/ အွန်လိုင်း (Part-time and Online Programs) ရရှိနိုင်ပါသည်။သင်ကြားပေးသောဘာသာရပ်များမှာ သီးနှံပင်စိုက်ပျိုးရေး (Crop Science)၊ တိရစ္ဆာန် မွေးမြူရေး (Animal Science)၊ မြေဆီလွှာသိပ္ပံ (Soil Science)၊ စိုက်ပျိုးရေး စနစ်များ (Farming Systems)၊ စိုက်ပျိုးစီးပွားရေးပညာ (Agribusiness) စသည်တို့ များစွာပါရှိပါသည်။ စိုက်ပျိုးမွေးမြူရေး ပညာရှင် စတင်ဖြစ်လိုသူများအတွက် အရေးပါဆုံးအဆင့် ဖြစ်ပါသည်။
(က-၄) ဘွဲ့လွန် သင်တန်းများ (Postgraduate Coursework Programs)
ဘွဲ့လွန်လက်မှတ်ရ/ဘွဲလွန်ဒီပလိုမာ (Graduate Certificate/ Graduate Diploma)။ သင်ကြားချိန် ၆ လမှ ၁ နှစ် ကြာတတ်ပါသည်။အလုပ်လုပ်နေသူများ၊ လုပ်ငန်းခွင် ရှိပြီးသူများအတွက်အရည်အချင်းတိုးတက်ရေးအစီ အစဉ်ဖြစ်ပါသည်။ အွန်လိုင်း/ အဝေးသင်စနစ်ဖြင့် သင်ယူနိုင်ပါသည်။
မဟာစိုက်ပျိုးမွေးမြူရေးဘွဲ့ (Master’s Degree in Agriculture_Course Works)။ သင်ကြားချိန် ၁ ဒသမ ၅ မှ ၂ နှစ် ကြာရှိနိုင်ပါသည်။ စိုက်ပျိုး၊ မွေးမြူရေးဆိုင်ရာ ဘာသာရပ် အများစုကို အွန်လိုင်းဖြင့် အပြည့်အဝ (Often fully online) သင်ယူနိုင်ပါသည်။ တစ်ချို့ တက္ကသိုလ်၊ လက်တွေ့နယ်ပယ်များသို့ သွား၍ လက်တွေ့လုပ်၊ သုတေသနလုပ်၊ ကြီးကြပ် ဆရာနှင့်လူချင်းတွေ့ဆုံ (In person)ပြီး သင်ယူမှုစနစ် ၂ ခုစလုံးပါဝင်သော (Blended Learning) တို့ပါဝင်ပြီး ဦးဆောင်မှု၊ စီမံခန့်ခွဲမှု၊ သုတေသနကျွမ်းကျင်မှုများကို အလေးပေး ထားပါသည်။
(က-၅) သုတေသနအဆင့်သင်ကြားမှုအစီအစဉ်များ (Research Degrees Program)
မဟာစိုက်ပျိုးမွေးမြူရေးသိပ္ပံ-သုတေသန (Master of Agricultural Science_ Research) နှင့် ပါရဂူဘွဲ့ PhD (Doctor of Philosophy) တို့သည် သုတေသနအခြေပြု ဘွဲ့အမြင့်ဆုံးဖြစ်ပြီး တက္ကသိုလ် အများစုကတော့ ကျောင်းသား/သူကိုယ်တိုင် သုတေသနပြု ရမည်ဖြစ်ပြီး အချို့တက္ကသိုလ်များတွင် အချို့ဘာသာရပ်များ၌ အွန်လိုင်း သင်ကြား/သင်ယူ မှုဖြင့် လေ့လာနိုင်ပါသည်။ လက်တွေ့လုပ်နေသော စိုက်ပျိုးမွေးမြူရေး သုတေသနပညာရှင် အများအတွက် ဘာသာရပ်အချို့မှာ သင့်တော်သော ပညာသင်ကြားမှုများ ဖြစ်ပါသည်။
(က-၆) တစ်ဘာသာချင်းသင်ကြားပေးသောသင်တန်းများ (Micro-credentials/Single Subjects)
ဘာသာရပ်တစ်ခုချင်းစီကို အွန်လိုင်း/အဝေးစနစ်ဖြင့် လေ့လာနိုင်ပါသည်။ ဥပမာ – မြေဆီလွှာစီမံခန့်ခွဲမှုနည်းစနစ်များ (Soil Management)၊ တိကျသောစိုက်ပျိုးမွေးမြူရေး စနစ်များ(Precision Agriculture)နောက်ပိုင်း ဒီပလိုမာ၊ဘွဲ့ကြိုသင်တန်းများသို့ ဆက်တက်နိုင်သော အခွင့်အလမ်းရှိပါသည်။
စိုက်ပျိုးမွေးမြူရေးပညာကို အဝေးမှအောင်မြင်စွာ သင်ကြားပေးနေသည့် တက္ကသိုလ်များမှ ဩစတေးလျနိုင်ငံ နယူးဆောက်ဝေးပြည်နယ် (NSW_New South Wales) ရှိ အောက်ပါတက္ကသိုလ် ၂ ကျောင်း အကြောင်း လေ့လာရအောင်ပါ-
(က) ချားလ်စတူးဝတ်တက္ကသိုလ် (CSU_Charles Stuart University)
တက္ကသိုလ်မူလနယ်မြေ ဝက်ဂါဝက်ဂါ (Wagga Wagga main Campus) အပြင် နယ်မြေ ပေါင်း ၈ ခုရှိပါသည်။ ချားလ်စတူးဝတ်တက္ကသိုလ်၏ အဓိကထူးခြားမှုလက္ခဏာသည် သြစတေးလျ၏ ကျေးလက်ဒေသရှုခင်းများ (Australian Rural Landscape) နှင့် ခွဲခြား၍မရအောင် ဆက်စပ်နေပြီး၊ အထူးသဖြင့် အဓိက နယ်မြေ (Wagga Wagga Campus)သည် အဓိက ဗဟိုချက် ဖြစ်ပါသည်။ ဤနေရာတွင် ဟက်တာ ၁,၆၀၀ ကျယ်ဝန်းသော လက်တွေ့နှင့် သုတေသန စိုက်ခင်း (Practical & Research Farms) နှင့် တောင်ဘက်ကမ္ဘာခြမ်း (Southern Hemisphere)တွင် အကြီးဆုံးဖြစ်သော အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ဒစ်ဂျစ်တယ် စိုက်ပျိုးမွေးမြူရေးခြံ (Global Digital Farm) တို့ တည်ရှိပါသည်။ တက္ကသိုလ်၏ ဆောင်ပုဒ် ဖြစ် သော "Yindyamarra winhanganha" (Wiradjuri လူမျိုးစုဘာသာစကားဖြင့် "နေချင်စဖွယ် ကမ္ဘာလောကတွင် ကောင်းမွန်စွာ နေထိုင်တတ်စေရန် လေးစားစွာဖြင့် အသိပညာရှာဖွေခြင်း" ဟု အဓိပ္ပာယ်ရပါသည်) တက္ကသိုလ် ၏ လူ့ကျင့်ဝတ်ဆိုင်ရာ လမ်းညွှန်ချက်ဖြစ်ပါသည်။ ဤအတွေးအခေါ်သည် ရိုးရာဇီဝသိပ္ပံပညာရပ်များကို အဆင့်မြင့်စနစ် သုံးမှု၊ ဇီဝနည်းပညာနှင့် စိုက်ပျိုးမွေးမြူရေး၊ စီးပွားရေး ဘဏ္ဍာရေးတို့နှင့် ပေါင်းစပ်ကာ" ကျေးလက်ဒေသ လုပ်ငန်းခွင်များအတွက် အသင့်ဖြစ်စေနိုင်သော" ဘွဲ့ရများ မွေးထုတ် ပေးရန် ရည်ရွယ်ပါသည်။
ပုံမှန်နှင့်အွန်လိုင်း ပေးနေသော အစီအစဉ်များမှာ-
လက်မှတ်ရစိုက်ပျိုးမွေးမြူထုတ်လုပ်ခြင်း (Associate or Certificate Programs in Farm Production) ဘွဲ့သင်တန်းများ -
(က-၁) စိုက်ပျိုးမွေးမြူရေးဆိုင်ရာကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးပညာ (Bachelor of Agricultural Business Management)၊
(က-၂) စိုက်ပျိုးရေးနှင့်စိုက်ပျိုးရေးသိပ္ပံပညာ (Bachelor of Agriculture and Agricultural Science)၊
(က-၃) မွေးမြူရေးသိပ္ပံပညာ (Bachelor of Animal Science)၊
(က-၄) ဥယျာဉ်ခြံသီးနှံပညာ (Bachelor of Horticulture)၊
(က-၅) ပတ်ဝန်းကျင်သိပ္ပံနှင့်စီမံခန့်ခွဲမှုပညာ (Bechelor of Environmental Science & Management)၊
(က-၆) မြင်းများ၏ ကျန်းမာရေး၊ မွေးမြူရေး၊ အစားအစာ၊ လေ့ကျင့်မှုနှင့် စီမံခန့်ခွဲမှု ဆိုင် ရာသိပ္ပံပညာ (Bachelor of Equine Science)၊
(က-၇) ဝိုင်သိပ္ပံပညာ (Bachelor of Wine Science) စသည်ဖြင့် အမျိုးစုံလှပါသည်။
(ခ) ယူနန်အီး-နယူးအင်ဂလန်တက္ကသိုလ် (UNE_University of New England)
ဤတက္ကသိုလ်သည် ဩစတေးလျတွင် အဝေးသင်/အွန်လိုင်းပညာရေး (Distance & Online Education) အတွက် အကောင်းဆုံးတက္ကသိုလ်၊ အလွန်အရေးပါသော တက္ကသိုလ် များထဲမှ တစ်ခုဖြစ်ပါသည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်တွင် ယူနန်အီး (UNE_University of New England) မှ ကျောင်း သားများ၏ ၈၄ ဒသမ ၄၈ရာခိုင်နှုန်းသည် အွန်လိုင်း သို့မဟုတ် ပြင်ပမှ တစ်ဆင့်သင်ကြားနေကြသူများဖြစ်သည်။ ဆိုလိုသည်မှာ ကျောင်းသားစုစုပေါင်း၏ ၁၅ ဒသမ ၅၂ ရာခိုင်နှုန်းသာလျှင် အာမီဒေးလ်မြို့ (Armidale) ကျောင်းဝင်းသို့ ကိုယ်တိုင် လာရောက် သင်ကြားကြသည်။ တက္ကသိုလ်တွင် ကျောင်းသား စုစုပေါင်း ၂၂,၀၀၀ ကျော် ရှိပြီး ၎င်းတို့အနက် ၉၇ရာခိုင်နှုန်း ခန့်မှာ ဩစတေးလျပြည်တွင်းကျောင်းသားများ ဖြစ်ကြသည်။ အမျိုးသမီး ကျောင်းသူဦးရေ ၆၇ဒသမ၇၆ရာခိုင်နှုန်းအထိ ရှိနေခြင်းမှာ ဤတက္ကသိုလ် ၏ အွန်လိုင်းသင်ကြားမှုပုံစံသည် အလုပ်နှင့်မိသားစုတာဝန်များကြား ပညာသင်ကြားလိုသော အမျိုးသမီးများအတွက် အထူးအဆင်ပြေစေပါသည်။
စာရေးသူ၏ဆွေးနွေးမှု
လက်တွေ့ LMS လေ့ကျင့်သင်ကြားမှုကို ရွှေရောင်လွင်ပြင်အဖွဲ့နှင့်သံလျင် သမဝါယမ တက္ကသိုလ် တို့ပူးပေါင်းဖွင့်လှစ်တဲ့ စိုက်ပျိုးမွေးမြူရေးဆိုင်ရာအွန်လိုင်း လက်မှတ်ရ ၆-လ သင်တန်း (Agribusiness Online Certificate Courses) မှာ သင်တန်းသူ၊ သင်တန်းသား များအား ကြိုတင်မေးခွန်းများ (Pretest questions) ဖြေခိုင်းခြင်း၊ မန်တီမီတာ (Menti-meter App.) နှင့် ကလပ်စ်ပွိုင့်စနစ် (Classpoint App.) များအသုံးပြု၍ သင်တန်းသားများ ထင်မြင်ချက်ကို စမ်းသပ်စစ်ဆေးခြင်း၊ လက်တွေ့ရေး သားဆွေးနွေးရန် အချက် များ (Assignments) ကို အီးမေးလ် (Email) များဖြင့် တစ်ဦးချင်းစီ တင်ခိုင်းခြင်း စသည်တို့ကို ပြုလုပ်ရာ သင်တန်းသား/သူများ မိမိအိမ်/ရုံးမှ တက်ကြွစွာ ဖြေဆိုနေသည်ကို တွေ့ရပါ သည်၊ နောင်ဆက်ဖွင့်မည့် ဒီပလိုမာ (Diploma Courses) သင်တန်းတွင်မူ သင်တန်း သား/သူ များ ၂-ခုပေါင်း လေ့လာရေး အစီအစဉ် (Blended Learning) အရ လူကိုယ်တိုင် လာ ရောက်၍ စနေ၊ တနင်္ဂနွေ ပိတ်ရက်များ (Weekends) တွင်သင်ကြားပေးရန် စီစဉ်လျှက် ရှိနေပါသည်။
ဒေါက်တာမျိုးကြွယ်
မှီငြမ်းစာတမ်းများ
Chhabra, S. (2013) ICT Influences on Human Development, Interaction and Collaboration. IGI Global. 333p.
Dufty, N and Jackson, T. (2018) ICT use in Australian Agriculture. Dept. Agri. & Water Resources, Aus. Government. 22p.
The Head Foundation (2017) ICT in ASEAN Education: Challenges and New Opportunities. The Policy Breif No. 2. 10p.
https://study.csu.edu.au/
(ဆက်လက်ဖော်ပြပါမည်)