မြန်မာ့ မွေးမြူရေးကဏ္ဍ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးဆိုင်ရာ အချက်အလက်များလေ့လာခြင်း - အပိုင်း ၂၊ ဒေသရာသီကိုက်ညီပြီး ထုတ်လုပ်မှုမြင့်မားရေးအတွက် တိရစ္ဆာန်မျိုးများ မြှင့်တင်ကြပါစို့

မြန်မာနိုင်ငံတွင် အသားကဏ္ဍဆိုင်ရာ တိရစ္ဆာန်များ၏ ထုတ်လုပ်မှုသည် တိုးတက်ဖွံ့ဖြိုးလာသော လူဦးရေ၊ နိုင်ငံတကာနှင့်ရင်ဘောင်တန်းနိုင်သည့်စားသုံးမှု၊ ပြည်ပတင်ပို့ပြီး နိုင်ငံခြားငွေရရှိရေး ဆောင်ရွက်ရန် လိုအပ်ချက်တို့အရ ထုတ်လုပ်မှုတိုးမြှင့်ရန်လိုအပ်ပါသည်။ ဖော်ပြပါအချက်များကို အခြေခံ၍ အသားကဏ္ဍ ဖူလုံစေရန် ဆောင်ရွက်ရမည့်လုပ်ငန်းစဉ်၊ ပြည်ပတင်ပို့နိုင်ရန်ဆောင်ရွက်ရမည့်လုပ်ငန်းစဉ်၊ ရေမြေရာသီဥတု အရ ဆောင်ရွက်နိုင်မည့်လုပ်ငန်းစဉ်အပေါ် အခြေခံပြီး ကဏ္ဍအလိုက် အကောင်းဆုံး ထုတ် လုပ်ရန် လိုအပ်ပါသည်။ မိမိတိုင်းပြည်ရှိ တိရစ္ဆာန်အရင်းအမြစ်အပေါ်အခြေခံပြီး အောင်မြင်အောင် ဆောင်ရွက်နိုင်ပါသည်။ တိရစ္ဆာန်တစ်မျိုးချင်းအလိုက် ဒေသရာသီ ဥတုနှင့်ကိုက်ညီပြီး ရေရှည်တည်တံ့မည့် ရည်မှန်းထားသော ထုတ်လုပ်မှုရရှိရေးအတွက် မျိုးမြှင့်တင်ခြင်း ဆောင်ရွက်ရန် လိုအပ်ပါသည်။ နို့ထုတ်လုပ်ခြင်း၊ အသားထုတ်လုပ်ခြင်း၊ ဥထုတ်လုပ်ခြင်းတို့အတွက် ဖြစ်နိုင်ခြေပေါ်အခြေခံပြီး ထုတ်လုပ်မည့် စံကိုသတ်မှတ် ဆောင်ရွက်ရန် လိုအပ်ပါသည်။ မျိုးမြှင့်တင်မှု စနစ်များအပြင် အဆင့်မမီသော မျိုး/ မလိုအပ်သော မျိုးများကို ပယ်ထုတ်ခြင်းကို ဆောင်ရွက်ရန် အလွန်အရေးကြီးပါသည်။ မှတ်တမ်းရှိမှသာ မျိုးမြှင့်တင်ခြင်းကို ဆောင်ရွက်နိုင်မည်ဖြစ်ပါသည်။ မွေးဖွားမှတ်တမ်း၊ ပထမဆုံးသားမွေးသည့်အသက်၊ မွေးဖွားကောင်ရေ၊ ဥအရေအတွက်၊ အလေးချိန်၊ နေ့စဉ်အသားတက်နှုန်း၊ အစာမှအသားသို့ပြောင်းနှုန်း၊ သေနှုန်း တို့အား မှတ်တမ်းတင်ရန်လိုအပ်ပါသည်။

နို့စားနွားမျိုးမြှင့်တင်ခြင်း  

မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း လက်ရှိ တည်ရှိသော နို့စားနွားများ၏ မျိုးအဆင့်အတန်းကို စနစ်တကျ စီစစ်ရန် လိုအပ်ပါသည်။ ယနေ့အချိန်တွင် ဒေသအခြေ အနေအလိုက် နို့စားနွားအဆင့်အတန်း ကွာခြားပါသည်။ နို့စားနွားမျိုးဗီဇ ၅၀ ရာနှုန်းထက်နိမ့်သော မျိုးမှသည် ၇၅ ရာနှုန်း ထက်မြင့်သော မျိုးများအသီးသီးရှိကြပါသည်။ သို့သော် ထုတ်လုပ်မှုတွင် ရှိသင့်သော ထုတ်လုပ်မှုထက် အလွန် နည်းသည်ကိုတွေ့ရပါသည်။ နို့စားနွားများကို လိုအပ်သော အစာ အာဟာရကို လုံလောက်စွာပေးရပါမည်။ နို့စားနွားနို့ထွက်နှုန်းကို ၃၀၅ ရက် နို့ထွက်ပမာဏနှင့် တိုင်းတာရပါသည်။ ထိုင်းနိုင်ငံတွင် အပူပိုင်းဒေသ ဖရီရှန်အစပ် နွားမျိုးကို အဓိကမွေးမြူပြီး ပျမ်းမျှနို့ထွက်ပမာဏသည် ၂၀၂၂ ခုနှစ်တွင် ၁၆၃၈ ပိဿာ ရှိပါသည်၊ မြန်မာနိုင်ငံတွင်  နို့ပေးကာလ ၃၀၅ ရက်တွင် နို့ထွက်ပမာဏ ၁၅၀၀ ပိဿာထွက်ရန် ရည်မှန်းပြီး မျိုးမြှင့်တင်ရပါမည်။  နိုင်ငံခြားနို့စားနွား (ဂျာဆီ/ ဖရီရှန်) ရာခိုင်းနှုန်းပြည့်မျိုး နှင့် ဒေသနွားကို သားစပ်ပြီး ၅၀ ရာနှုန်း/ ၆၅ ဒသမ ၅ ရာနှုန်း နိုင်ငံခြားမျိုးစပ်ရသည်အထိ ဆောင်ရွက်ရပါမည်။ ဆက်လက်တည်တံ့အောင်လည်း ဆောင်ရွက်ရပါမည်။ ကုန်းမြင့်ဒေသ တွင် ရာသီဥတု အေးမြပြီး၊ အစာပေါသဖြင့် တစ်သားလျှင် နို့ပေးကာလ ၃၀၅ ရက်၊ အခြေခံ နို့ထွက်ပမာဏ  ၂၀၀၀ ပိဿာ ထွက်ရန် ရည်မှန်းပြီး မျိုးမြှင့်တင်ရပါမည်။ နိုင်ငံခြားမျိုး မျိုးဗီဇကို ၆၅ ဒသမ ၅ ရာနှုန်းမှ ၇၅ ရာနှုန်းအထိ မြှင့်တင်နိုင်ပါသည်။  ၇၅ ရာနှုန်းထက် မကျော် သင့်ပါ၊ လက်ရှိဒေသ၏ ရာသီဉတုနှင့် ပတ်ဝန်းကျင်တွင် သဟဇာတ ဖြစ်မှုများ ကျဆင်း သွားပါမည်။  ပထမဆုံး သားမွေးသော အသက်- ၂၈ လ၊ တစ်သားနှင့်တစ်သား အကွာအဝေး ၁၄ လ၊ နို့အဆီပါဝင်မှု ၄ ရာနှုန်း ရှိ၍ တစ်နှစ်အတွင်း နို့အုံနာ ဖြစ်ပွားမှုနှုန်း ၁၀ ရာနှုန်းထက်နည်းရန်လိုအပ်ပါသည်။   

အသားစားနွားမျိုးမြှင့်တင်ခြင်း

အသားစားနွားသည် အစာစားနှုန်း ကောင်းရမည်၊   ကြီးထွားနှုန်းကောင်းရမည်၊ အစာမျိုးစုံ စားနိုင် ရမည်၊  ၂ နှစ် သားတွင် ဈေးကွက်ပို့ အလေးချိန် ၃၀၀ ကီလိုဂရမ် ရောက်ရှိရမည်။ တစ်ရက်ချင်းအစာကုန်ကျ စရိတ်များပြားသဖြင့် ၂ နှစ်သားတွင် ဈေးကွက်ပို့ နိုင်မှ အကျိုးအမြတ်ရှိပါမည်။  ဒေသနွားမ (ပြာစိမ်း/ ရွှေနီ) များကို အသားစားနွားသိုး  (ဘရာမန်) နှင့် သားစပ်ရပါမည်။  မွေးလာသော ပထမမျိုးဆက် အထီး အားလုံးကို ဈေးကွက်ပို့ရပါမည်။  နွားမအုပ်စု (ပြာစိမ်း/ရွှေနီ/ဘရာမန်)ကို ထိန်းသိမ်းထားရမည်။  ပထမမျိုးဆက် နွားမ များကို သီးခြားမွေးထားပြီး သားစပ်ရန် ဆက်လက်အသုံးပြုရပါမည်။ ပထမမျိုးဆက် အသားစားနွားသည်  ကလေးသားခွဲနှုန်း ၈၀ ရာနှုန်းအထက်ရှိရန်၊ နေ့စဉ်ကိုယ်အလေးချိန် (Average Daily Gain-ADG) သုညဒသမ.၇ Kg တက်ရန်၊ အစာမှ အသားသို့ ပြောင်းလဲနှုန်း (FCR) ၈ ဒသမ ၁ ရှိရပါမည်။   

နို့စားကျွဲမျိုးမြှင့်တင်ခြင်း 

မြန်မာခိုင်းကျွဲများကို နို့စားကျွဲများအဖြစ်မျိုးမြှင့်ခြင်းဖြစ်ပါသည်၊ တစ်ကြိမ် နို့ပေးသက်တမ်း ၃၀၀ ရက်တွင် နို့ပိဿာချိန် ၁၂၀၀ အထက်ထွက်ရှိရန်နှင့် အဆီပါဝင်မှု ၈ ရာနှုန်းခန့် ရှိရပါမည်။ ဒေသခိုင်းကျွဲမများကို နို့စားကျွဲသိုး မျိုးရည်  (မူရားကျွဲမျိုးရည်-Murrah / နီလီရာဗီ -Nili-Ravi) ဖြင့် မေထုန်မဲ့သားစပ်ခြင်း ဆောင် ရွက်ရပါမည်။ နို့စားကျွဲမျိုးအဆင့်  ၅၀ - ၇၅ ရာနှုန်းထက်    မပိုသင့်ပါ။ သို့မှသာ မျိုးအောင်မှု၊ အစာကြမ်းနှင့် အလုပ်ကြမ်း လုပ်နိုင်မှုကို ထိန်းထားနိုင်မည်။  ပထမမျိုးဆက်မှ  ကောင်းသောကျွဲမများကိုရွေးချယ်ပြီး  မူရားကျွဲ Murrah မျိုးရည်- / နီလီရာဗီ -Nili-Ravi မျိုးရည်ခဲချောင်း နှင့် ထပ်မံ သားစပ်ခြင်းဖြင့် ၆၂ ဒသမ ၅–၇၅ ရာနှုန်းရှိ  မူရား-Murrah / နီလီရာဗီ -Nili-Ravi နို့စားကျွဲမျိုးစပ်ရရှိပါသည်။ထိုအဆင့် တွင် တည်ငြိမ်အောင် ထိန်းရပါမည်။ ထိုအဆင့် ထက်မပိုသင့်ပါ။ မျိုးစပ် နို့စားကျွဲမသည် ပထမအကြိမ် သားမွေး အသက်-Age at First Calving-AFC ၃၆ လ၊ သားကျအကွာအဝေး- ၁၅ လ၊ နို့အဆီပါဝင်နှုန်း ၈%၊  ကလေးရှင်သန်နှုန်း ၉၅ ရာနှုန်း ရှိရပါမည်။

ဆိတ်မျိုးမြှင့်တင်ခြင်း

ကျေးလက်နေပြည်သူများ/ စိုက်ပျိုးရန်အခြေအနေမပေးသော တောင်သူများ/ အပူပိုင်းဒေသ တောင်သူများ အတွက် အဓိကအရေးကြီးသော မိသားစု စီးပွားရေးဖြစ်ပါသည်။ အသားအတွက် အဓိကဖြစ်ပြီး နို့ထုတ်လုပ်မှု အလွန်နည်းပါသည်။ ဆိတ်မွေးမြူရေး အထူးဒေသများ ချမှတ်ပြီးဆောင်ရွက်ရန်လိုအပ်ပါသည်။ ဒေသဆိတ်မ များကို အသားစားဆိတ်မျိုး Boer အထီး/မျိုးရည်နှင့် သားစပ်ခြင်းဖြင့် ပထမမျိုး ဆက်ရရှိပါသည်။ ပထမ မျိုးဆက်၏ အကောင်းဆုံး ဘိုရားအစပ် ဆိတ်မကို ထိန်းသိမ်းထားပြီး သားစပ်ခြင်းဖြင့် ဘိုရား  မျိုးစပ် ၇၅ ရာနှုန်းထိ ရရှိပါသည်။ ဘိုရားအစပ် ၅၀ ရာနှုန်းကိုသာ ထိန်းထားသင့်ပါသည်။  နို့စားဆိတ်မျိုး- နို့စားဆိတ်အဖြစ် (ဘီတယ်ဆိတ်၊ ဂျမနာပူရီဆိတ်) ဆိတ်မျိုးများကို မွေးမြူသင့်ပါသည်။  ကလေးတစ်ကြိမ် မွေး ၁.၅ ကောင်၊ ရက် ၉၀ ကိုယ် အလေးချိန် ၁၅ ကီလိုဂရမ်၊ သားကျအကွာအဝေး ၁၀ လ၊ သေနှုန်း ၁၀ ရာနှုန်းထက်နည်းရမည်။

သိုးမျိုး မြှင့်တင်ခြင်း 

မြန်မာနိုင်ငံတွင်း အချို့ဒေသများ   တွင် သိုးထုတ်လုပ်မှု ဆောင်ရွက်လျှက်ရှိပါသည်။ သိုးသည် ဆိတ်ထက် ရောဂါ ဒါဏ်ခံနိုင်ပြီး အသားတိုးနှုန်း မြင့်မားပါသည်။ သိုးမွှေး ထုတ်လုပ်မှု အတွက် ခြောက်သွေ့ သော ကုန်းမြင့်တွင် မွေးမြူရန် ကောင်းမွန်ပါသည်။ စိုထိုင်းလွန်းသောဒေသများတွင် သိုးမွှေးထုတ်လုပ်ရန် ခက်ခဲသဖြင့် အသားအတွက်သာ အဓိက မွေးသင့်ပါသည်။  အသား/အမွှေး- အတွက် ဒရောပါ (Droper) နှင့် ကတာဒင် (Katahdin) သိုးမျိုးများကို မွေးမြူရန်ဖြစ်ပါသည်။  ကုန်းမြင့်ဒေသများတွင် ဒေသသိုးများကို ကတာဒင် (Katahdin) နှင့် ဒရောပါ (Droper) စပ်ထားသော  ဒေါစက် (Dorset) မျိုး နှင့်  သားစပ်ခြင်းဖြင့် အမွှေး+အသား နှစ်မျိုးအတွက်ကောင်းမွန်သော မျိုးကို ရရှိနိုင်ပါသည်။ ဒေသသိုးများကို Droper အထီး/မျိုးရည်နှင့် သားစပ်ခြင်းဖြင့် ဒရောပါ (Dorper) မျိုးစပ် ၇၅ ရာနှုန်းထိထားနိုင်ပါသည်(၇၅ ရာနှုန်း တွင် တည်ငြိမ်အောင်ထားရမည်)။ မျိုးမြှင့် သိုးများသည် ကလေးတစ်ကြိမ်မွေး ၁ ဒသမ ၅ ကောင်၊ ရက် ၉၀ ကိုယ်အလေးချိန် -၂၂ ကီလိုဂရမ်၊ သားကျ အကွာအဝေး ၁၀ လ၊ ကပ်ပါးသန်ကောင် ကာကွယ်ထိန်း သိမ်းရန် လိုအပ်ပါသည်။

ဝက်မျိုးမြှင့်တင်ခြင်း  

ဝက်မွေးမြူခြင်းသည် ကျေးလက်ဒေသနှင့် မြို့ပြအထိ ဆောင်ရွက်သော လုပ်ငန်းဖြစ်ပါသည်။ ဒေသမျိုးများ သည် အကြမ်းဒါဏ်ခံနိုင်သော်လည်း ထုတ်လုပ်မှုတွင် အလွန်နည်းပါသည်။ ထုတ်လုပ်မှုအား ကောင်းသော   စီးပွားဖြစ်  ဝက်မျိုး သုံးမျိုးစပ် (Three-breed terminal system) သည် ကြီးနှုန်းမြင့်မားသော ဝက်မျိုး ဖြစ်ပါ သည်။ ဈေးကွက်ပို့ချိန် စောပြီး အသက် ၇ လ တွင် ၁၂၀ ကီလိုဂရမ် ရှိပါသည်။  သားစပ်ရာတွင် မိခင်လိုင်း၊ ဖခင်လိုင်းများဖော်ထုတ် သားစပ်ရပါသည်။  သား စပ် ဝက်မ ကို  Large White နှင့် Landrace စပ်ထားသော အမများကို အသုံးပြုရပါမည်။ သားစပ်ဝက် ထီးကို  Duroc ကို အသုံး ပြုပါသည်။ Large White နှင့် Landrace စပ်ထားသော ဝက်မအား လုံးကို Duroc အထီးနဲ့ သားစပ်ပါသည်။ မွေးဖွားသောကလေးများ အထီး/ အမ အားလုံးကို အသား အတွက်သာ အသုံးပြုပါသည်။ ဝက်မလေး များကို ဆက်မမွေးရပါ။ မွေးဖွားချိန်တွင် ဝက်ကလေး  ၁၁ ကောင် အထက်မွေးဖွားရန် (အရှင်မွေးဖွားခြင်း)၊  သားခွဲ သေဆုံးမှု ၁၀ ရာနှုန်း နည်းရန်၊ အစာမှ အသားပြောင်းနှုန်း  (FCR) ၂ ဒသမ ၅–၂ ဒသမ ၈၊ အသက် ၁၆၅–၁၈၀ ရက်တွင် ၁၀၀–
၁၁၀ ကီလိုဂရမ် ရှိရပါမည်။

ဘဲမျိုးမြှင့်တင်ခြင်း

ဒေသအသီးသီးတွင် မွေးမြူမှုစနစ် အမျိုးမျိုးဖြင့် (ခြံလှောင်စနစ်၊ ကွင်းလွှတ်စနစ်နှင့် ရွှေ့ပြောင်းစနစ်) မွေးမြူ ကြသည်။ ကွင်းစာအခြေခံမွေးမြူနိုင်ပါက စရိတ်ကုန် ကျမှု လျော့နည်းစေသည်။ စပါးစိုက်ပျိုးသော ဒေသများ တွင် မွေးမြူလေ့ရှိသည်။ ကျေးလက်နေ ပြည်သူများအတွက် အရေးပါသော မွေးမြူထုတ်လုပ်မှု ဖြစ်ပါသည်။ ဥစာဘဲမျိုး- ကာကီကင်းဘဲ (Khaki Campbell) မျိုးများဖြစ်သည်။ ရက်သား ဘဲပေါက် မှစမွေးပြီး ၂၈ ပတ်သားတွင်စတင်အုသည်။ အသက် ၆၀–၇၀ ပတ်အထိဥသည်။ အုမအုသော ဘဲများကို အချိန်နှင့်တပြေးညီ ပယ်ရန် လိုအပ်ပါသည်။  ဥသက်တမ်းတစ်ကြိမ်တွင် ဘဲဥ  ၂၆၀–၃၀၀ ထိအုသည်။  အသားအတွက် FCR = ၂ ဒသမ ၂–၂ ဒသမ ၆၊ သေဆုံးမှု ၅ ရာနှုန်းအောက် ရှိရပါမည်။ အသားစားဘဲမျိုးဖြစ်သည့် ပီကင်း (Pekin) ဘဲမျိုးသည်  ၄၂–၄၉ ရက်တွင် အရွယ် အစား ၂ ဒသမ ၈–၃ ဒသမ ၂ kg အထိရှိသည်။ ဒေသဘဲမျိုးမြှင့်တင်ခြင်းအတွက်    ဒေသခံဘဲမများကို  ဥစားအတွက် ကာကီကင်းဘဲထီး (Khaki Camp-bell)နှင့် မျိုးစပ်ပြီး ၊ အသားအတွက် ပီကင်းဘဲထီး (Pekin) ဖြင့် သားစပ်ရပါမည်။

ဒေသကြက်မျိုးမြှင့်တင်ခြင်း 

ဒေသကြက်များ၏ သဘာဝခံနိုင်ရည်နှင့် ဈေးကွက်နှစ်သက်မှုကို ထိန်းသိမ်းပြီး ကြီးထွားနှုန်း နှင့် ဥထုတ်နှုန်း  တိုးမြှင့်ရန် ဆောင်ရွက်ရပါမည်။ သဘာဝအားဖြင့် ဒေသကြက်သည် တစ်ကြိမ် ၁၅ လုံးခန့် ဥပြီး သားပေါက်ရန် ၂၁ ရက် ဝပ်ပါသည်။ ဆက်လက်ပြီး သားထိန်းရန် ၄၅ ရက် ခန့်ကြာပါသည်။ တစ်နှစ်လျှင် ၃-၄ ကြိမ်ခန့် သားပေါက်ပါသည်။    ကျေးရွာအဆင့်ဆောင် ရွက်ရန်- ဒေသခံကြက်အုပ်များထဲမှ ရွေးချယ်ရပါမည်။ အသက် ၁၂ ပတ်တွင် ကိုယ်အလေး ချိန် ၀.၇–၀.၉ kg (crossbreed)၊ တစ်နှစ်ဥနှုန်း ၈၀–၁၀၀၊ သေဆုံးမှု ၁၀% အောက်ဖြစ်ရပါမည်။  Rhode Island Red-RIR / Plymouth Rock အဖကြက်များကို ဒေသခံ မကြက်များနှင့် သားစပ်၍ အသား-ဥ နှစ်မျိုးလုံးအတွက် ပထမမျိုးဆက် (F1) ကြက်မများ ရရှိအောင်လုပ်ရပါမည်။ ဒေသခံ သီးသန့်အဖွဲ့တစ်ခုမှ ဒေသ ကြက်မျိုးစစ် (Nucleus) ထိန်းရန် လိုအပ်ပါသည်။ မေထုန်မဲ့သားစပ်နည်းကိုလည်း အသုံးပြုသင့်ပါသည်။ တိုက် ကြက်မျိုး: သီးသန့်လိုင်းအဖြစ်ထိန်းရန် လိုအပ်ပါသည်။ ကြက်ဥ/ ကြက်သား ထုတ်လုပ်သော မွေးမြူသူ အဖွဲ့နှင့် ရောပြီး မဆောင်ရွက်သင့်ပါ။

စီပွားဖြစ်ကြက်

မိမိတိုင်းပြည်လိုအပ်ချက် (အရေအတွက်/ဈေးနှုန်း) နှင့်အညီ ထုတ်လုပ်ရန်လိုအပ်ပါသည်။ ပြည်တွင်းအခြေစိုက် နိုင်ငံခြားကုမ္ပဏီများ/ ပြည်တွင် ကုမ္ပဏီများမှ မိဘမျိုးရိုး၊ ဘိုးဘွားမျိုးခြံများ ထည်ထောင်ထားပြီး စီးပွားဖြစ် အသားစားနှင့် ဥစားကြက်များ ထုတ်လုပ်လျက်ရှိပါသည်။ မျိုးရိုးဗီဇ မြှင့်တင်ထားသောမျိုးများ ဖြစ်သဖြင့် အစာအရည်အသွေး လိုအပ် ချက်အတိုင်းကျွေးရန် လိုအပ်ပါ သည်။  ဥစားကြက် (Layers)သည် ဥထုတ် နှုန်း ၉၀–၉၅ ရာနှုန်း ၊ ဥစုစုပေါင်း ၃၂၀ + (သက်တမ်း ၇၂ ပတ်)၊ FCR ၁ ဒသမ ၉–၂ ဒသမ ၁/ဒါဇင်အခြေခံရှိပါသည်။ ဥစားကြက်တွင် Lohmann / Hy-Line / ISA Brown ကြက်မျိုး များမွေးမြူပါသည်။ အသားစားကြက် (Broilers) သည် ၃၅–၄၂ ရက်တွင် ကိုယ်အလေး ချိန် ၂ ဒသမ ၂–၂.၅ kg ၊FCR ၁ ဒသမ ၅၅–၁ ဒသမ ၇၀ အခြေခံရှိပါသည်။ ဥစားကြက်မျိုးများမှာ Cobb ၅၀၀ ၊ Ross ၃၀၈ ကြက်မျိုးဖြစ်ကြပါသည်။ 

ဒေသအလိုက် မျိုးမြှင့်တင်ခြင်း 

ပူအိုက်စွတ်စိုသောဒေသများ- နို့စားနွား အတွက် ဂျာဆီ/Giro Lando မျိုးနှင့် သားစပ်သင့်ပါသည်။ အသား စားနွား အတွက် ဘရာမင် နှင့်သားစပ်သင့်ပါသည်။  သိုး တွင် Dorper နှင့် သားစပ်ပြီး၊ ဆိတ် တွင် Boer နှင့် သားစပ်ပြီး   ၅၀–၆၂ ဒသမ ၅ ရာနှုန်းအထိမျိုးမြှင့် သားစပ်သင့်ပါသည်။  ဝက် အတွက် Duroc နှင့် သားစပ်ခြင်း သည် ဒေသအစာနှင့် အကြမ်းဒါဏ်အခံနိုင်ဆုံးဖြစ်ပါသည်။  ဘဲ – ဥစားအတွက် ကာကီကင်းဘဲမျိုး၊ အသားစားအတွက် ပီကင်း ဘဲမျိုးနှင့် စပ်သင့်ပါသည်။ ဒေသခံကြက် + RIR/Rock cross နှင့် သားစပ်သင့်ပါသည်။  

အပူပိုင်းဇုန် - နို့စားအတွက် ပြာစိမ်း/ရွှေနီ ကို ဖရီရှန်/ဂျာဆီ နှင့် ၅၀ ရာနှုန်းအထိသာ မျိုးမြှင့်ခြင်းသည် ပတ်ဝန်းကျင် ရာသီဥတုနှင့် လိုက် လျောညီတွေရှိပါသည်။ ထို့ထက်မျိုးမြှင့်ပါက ပြုစုစောင့်ရှောက်မှု ပိုမို လိုအပ်ပါသည်။ သဘာဝစားကျက်/စိုက်ပျိုးစားကျက် အခြေခံမရှိပါက ၅၀ ရာနှုန်းခန့် မျိုးမြှင့်ခြင်းသည် အကောင်းဆုံး ဖြစ်ပါသည်။ အပူပိုင်းဒေသ အတွက် ကီဗွီ နွားမျိုး စမ်းသပ်
ဖော်ထုတ်လျှက်ရှိပါသည်။ 

တောင်ပေါ်ဒေသများ - ရာသီအေးမြပြီး တိရစ္ဆာန်စားပင်ဖြစ်ထွန်းသဖြင့်  နို့စားနွား - ဖရီရှန် (Holstein) ၇၅ ရာနှုန်းအထိ သားစပ်သင့်ပါသည်။ အသား စားနွားတွင် ဘရာမန်-Brahman များ အသုံးပြုနိုင်သည်။  သိုး Dorper မျိုးဖြင့် ၇၅ ရာနှုန်းထိ မျိုး မြှင့်သင့်ပါသည်။ ဆိတ်-Boer မျိုးဖြင့် (၆၂ ဒသမ ၅–၇၅ ရာနှုန်း) အထိ မျိုးမြှင့်သင့်ပါသည်။  ဥစားကြက်-Layer အသား စားကြက်-Broiler ကြက်များ ပိုမိုကောင်းမွန်စွာ ထုတ်လုပ်နိုင်ပါသည်။

မှတ်တမ်းတင်စနစ် 

မျိုးမြှင့်တင်ခြင်းအတွက် မရှိမဖြစ်လိုအပ်ပါသည်။ အပတ်စဉ် မှတ် တမ်းတင်ရန်လိုအပ်ပါသည်။ တိရစ္ဆာန် အမှတ်အသား၊ မျိုးရိုးစဉ် ဆက်သမိုင်း၊ မွေးဖွားရက်/ ဥပေါက် နေ့စွဲ။   အလေးချိန် – ၃၀/၆၀/၉၀ ရက် (နွား၊ ဝက်)၊ ဈေးကွက်သုံးအရွယ်နှင့် အသက်။ မျိုးပွားမှု မှတ်တမ်း-မြိုင်/ သားစပ်နေ့၊ မွေးဖွား/သားခွဲချိန်/ဥစအချိန်။ ကျန်းမာ ရေး – သန်ချခြင်း၊ ကာကွယ်ဆေးထိုး၊ ဆေးကုသမှု၊ သေဆုံးမှု။ အစာသုံးစွဲမှု – အဖွဲ့လိုက် kg/နေ့စဉ် (သို့မဟုတ် အိတ်လိုက်) စသည့် မှတ်တမ်းများ ထားရှိမှသာ အစာမှ အသားအဖြစ်ပြောင်းလဲနှုန်း (FCR) တွင် ကောင်းမွန်သော ရလဒ်ရရှိနိုင်မည်ဖြစ်ပါသည်။ 

နှစ်အလိုက်  အကောင်အထည်ဖော်ဆောင်ရမည့် အစီအစဉ် (ဒေသအလိုက် မျိုးမြှင့်တင်မှု လုပ်ငန်းစဉ်)

• ပထမ ၃ လ - ရည်ရွယ်ချက်နှင့် မျိုးအရည်အသွေးရွေးချယ်ခြင်း၊  မျိုးရည်/အထီး ရယူရန်၊ မှတ်တမ်းစနစ် /စာရွက်များပြင်ရန်၊  သင်တန်းပေးရန် (သားစပ်ခြင်း၊ တိရစ္ဆာန်ကိုင်တွယ်နည်း)။

• ဒုတိယ ၃ လ - မျိုးတင်သားစပ်မည့် အမမျိုးများစုစည်းပါ၊ သို့မဟုတ် မိခင်အုပ်စု ရယူပါ၊  အရည်အသွေး မမီသောတိရစ္ဆာန်များပယ်ရန်- ၁၀–၁၅ ရာနှုန်းကို စစ်ထုတ်ပါ။

• တတိယ ၃ လ - ဇီဝလုံခြုံမှုမြှင့်တင်ပါ၊ တိရစ္ဆာန်အမျိုးအစာအလိုက် လိုအပ်သော ဦးတည်ချက်ညွှန်းကိန်း များ ပြင်ဆင်ပါ၊  အသက်အရွယ်အလိုက် အစာလိုအပ်ချက် စိစစ်ပြီး ပြင်ဆင်ပါ။ 

• စတုတ္ထ ၃ လ - ဦးတည်ဆောင်ရွက်မည့် မျိုးမြှင့်အဆင့် (မျိုးသွေးရာခိုင်နှုန်း တစ်မျိုးစီအတွက်)  အတည်ပြုပါ။ အစားထိုးအစီအစဉ်/လုပ်ငန်းစဉ် ပြင်ဆင်ပြီး အကောင်းဆုံး အမ ၃၀ ရာနှုန်းဖြင့် ကို စတင် ဆောင်ရွက်ပါ။

မြန်မာနိုင်ငံတွင် တိရစ္ဆာန်မျိုးများမြှင့်တင်ရန် “မျိုးရွေးချယ်ခြင်း”၊ “မှတ်တမ်းအခြေပြု စီမံခန့်ခွဲခြင်း”၊ “အခြေပြုမျိုးမြှင့်အုပ်စု (Nucleus) + မျိုးစပ်မှုစနစ်”၊ “မလိုအပ်သောမျိုးများပယ်ထုတ်ခြင်း”၊ “လုံလောက် သော အစာအာဟာရ” ပြည့်စုံရမည် ဖြစ်ပါသည်။ စနစ်တကျ ဆောင်ရွက် ခြင်းဖြင့် ကာလတိုအတွင်း နိုင်ငံ တော်၏ နို့/အသား/ဥ ထုတ်လုပ်မှု သိသာစွာတိုးတက်ပြီး တောင်သူများလူမှုစီးပွားဘဝ တိုးတက် လာမည် ဖြစ်ကြောင်း တင်ပြလိုက်ရပါသည်။

ရဲထွန်းဝင်း