ရော်ဘာစိုက်ပျိုးလုပ်ကိုင်သူများအတွက် မိုးဦးကာလ လုပ်ဆောင်ရန်အချက်များ

သဘာဝရော်ဘာထုတ်လုပ်ရာမှာ အရေးပါတဲ့ကုန် ကြမ်းပစ္စည်းဖြစ်သော သဘာဝရော်ဘာစေးကို အဓိကထုတ်လုပ်ရရှိတာကတော့ ကျွန်မတို့က ရွှေဖြူလို့ တင်စားခေါ်ဝေါ်နေတဲ့ ရော်ဘာပင်မှ ဖြစ်ပါတယ်။ ရော်ဘာရဲ့မူရင်း ပေါက် ရောက်ရာ ဒေသကတော့ ဘရာဇီးနိုင်ငံ၊ အမေဇုန်မြစ်ဝှမ်းဒေသဖြစ်ပေမဲ့ ယခုအခါမှာတော့ မြန်မာနိုင်ငံ အပါ အဝင် အရှေ့တောင်အာရှနိုင်ငံတွေမှာ စီးပွားဖြစ်စိုက်ပျိုးလာကြပြီး အဲဒီနိုင်ငံတွေရဲ့ထုတ်လုပ်မှုဟာ တစ်ကမ္ဘာ လုံးထုတ်လုပ်မှုရဲ့ ၉၀ ရာခိုင် နှုန်း ကျော်ရှိနေတာ တွေ့ရပါတယ်။ ဈေးကွက်ဝင်သီးနှံဖြစ်တာမို့ မြန်မာနိုင်ငံမှာလည်း ရော်ဘာကိုနှစ်စဥ်တိုးချဲ့ စိုက်ပျိုးလာခဲ့ရာ၂၀၂၅-၂၀၂၆ ဘဏ္ဍာ ရေးနှစ်မှာရော်ဘာစိုက်ဧက ၁ ဒသမ ၆၄ သန်း သို့ရောက်ရှိနေပြီ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီလိုစိုက်ပျိုးရာမှာ နှစ်ရှည်သီးနှံဌာနခွဲအနေနဲ့သာမက ပုဂ္ဂလိက ကဏ္ဍတွေ အနေနဲ့လည်းပါဝင်စိုက် ပျိုးလာကြတာဖြစ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ရော်ဘာစိုက်ပျိုးသူတွေအနေနဲ့ အချိန်ကာလအလိုက်၊ ရာသီဥတုနဲ့ ရောဂါကျရောက်မှုအခြေအနေတွေကို သတိပြုပြီး မိမိတို့ခြံတွေရဲ့ လုပ် ဆောင်ချက်တွေကို ဆောင်ရွက်ကြမယ်ဆိုရင် ကြီးထွားမှုကောင်း၊ အထွက် နှုန်းကောင်းတဲ့ အပင်တွေကို ပိုင် ဆိုင်နိုင်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။

ပထမဆုံးဆွေးနွေးချင်တာကတော့ မျိုးမှန်မှ အပင်သန် ဆိုတာလို ကြီးထွားမှုကောင်း၊ အထွက်နှုန်းကောင်းပြီး ရောဂါဒဏ်ခံနိုင်ရည်ရှိတဲ့၊ ဒေသအလိုက်သင့်တော်တဲ့ ရော်ဘာမျိုး တွေကို စိုက်ပျိုးနိုင်ဖို့က မျိုးမှန်ကန်မှုရှိတဲ့ ရော်ဘာကိုင်းပွားခင်းလုပ်ငန်းကလည်း အရေး ပါတဲ့အခန်းမှ ပါဝင်ပါတယ်။ ၏

ရော်ဘာကိုင်းပွားခင်းလုပ်ငန်း မှာဆိုရင် -

• ကိုယ့်ကိုင်းပွားခင်းရဲ့ အပင်ရှင်သန်မှုအခြေအနေကို ပုံမှန် စစ်တမ်းကောက်ပြီး ပြန်လည်ဖာထေးခြင်းလုပ်ငန်းအတွက် လိုအပ်သည်များကို ယခုကတည်းက ကြိုတင် ပြင်ဆင်ဆောင်ရွက်ထားရန်လိုသလို ကိုင်းပွားခင်းအပင်ပြုစုထိန်းသိမ်း ခြင်း လုပ်ငန်းကိုလည်း ပုံမှန်ဆောင် ရွက်ဖို့လိုပါတယ်။

• ဒါ့အပြင် လာမည့်နှစ်မှာ ပြုလုပ်မဲ့ ရော်ဘာပျိုးခင်းလုပ်ငန်းအတွက် မျိုးကိုင်း အလုံအလောက် ရရှိရန် စီမံဆောင်ရွက်ထားသင့်ပါတယ်။

  နောက်ထပ် ဆွေးနွေးချင်တာကတော့ ရော်ဘာပျိုးခင်းလုပ်ငန်းပါ-

• ဒီလုပ်ငန်းကတော့ ရော်ဘာစိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းရဲ့ အခြေခံအကျ ဆုံးလည်း ဖြစ်ပါတယ်။ ကောင်းမွန်တဲ့ ရော်ဘာပျိုးခင်းက ထွက်ရှိလာတဲ့ ပျိုးပင်လေးတွေကသာ အောင် မြင်တဲ့ ရော်ဘာစိုက်ခင်းကိုရရှိစေမှာပါ။ ဒါကြောင့် မေလထဲမှာ ဆိုရင်  ကိုယ့်ပျိုးခင်းထဲမှာရှိတဲ့၊ ရွှေ့ပြောင်းစိုက်ပျိုးဖို့ကျန်နေတဲ့အဖူးကူးအောင် ပင်တွေကို Litosin (or) Atonic ဆေးဖျော်ရည်ထဲတွင် အဖူးငုတ်အားနာရီဝက်စိမ်၍ ရာသီဥတုမပူမီ နံနက်စောစောနှင့် ညနေပိုင်းများတွင် စနစ်တကျရွှေ့ပြောင်းစိုက်ရန်၊

• ရွှေ့ပြောင်းစိုက်ပြီးအဖူးကူးပင်များအား လိုင်းတန်းကြား အိတ်အတွင်း ပေါင်းရှင်းခြင်းကို ၁၅ ရက်တစ်ကြိမ် ဆောင်ရွက်ရန်၊

• ရေဝအောင်လောင်းပေးရန်၊ အစိုဓာတ်ထိန်းရန်၊    

• ဘေးတက်ဖဲ့ခြင်းပုံမှန်ဆောင်ရွက်ရန်၊

• တစ်ဖုံရင့်အဖူးကူးအောင်ပင်များအား ရွက်ဖြန်းမြေဩဇာဖျန်းပေးခြင်း၊ N:P:K:Mg ၁၅:၁၅:၆:၄ မြေဩဇာအရောအား တစ်ပင်လျှင်တစ်အောင်စနှုန်းကျွေးရန်၊

• အရိပ်စင်အား ရွက်ဖုံ ၁ ဖုံ ရင့်ချိန်၌ ၃၀ ရာခိုင်နှုန်း၊ ရွက်ဖုံ ၂ ဖုံရင့်ချိန်၌ ၅၀ ရာခိုင်နှုန်း စသည်ဖြင့် အရိပ်အား တစ်ဖြည်းဖြည်းလျှော့ချရန်၊

• ပိုးမွှားရောဂါကျရောက်မှုအခြေ အနေ မျက်ခြည်မပြတ်စစ်ဆေး၍ကျရောက်သည်ကိုတွေ့ရှိပါက ကာကွယ်ရန်လိုအပ်ပါမယ်။

ဖားဥမှိုရောဂါ - ဆာလဖာ (ကန့်မှုန့်) တစ်ဧကလျှင် (၁၀) ပေါင်နှုန်း အပါတ်စဥ် ပက်ဖျန်း ကာကွယ် ရန်၊ Carbendazin 60 ရာခိုင်နှုန်း WP တစ်ဧက လျှင် (၁၂၀) ml နှုန်း ပက်ဖျန်းပေးရန်၊

ငှက်မျက်စိကွက်ရောဂါ - Ridomil  60 Wp (or) Antracol 75 Wp ၂ ဂရမ်ကို ရေ(၁)လီတာတွင် ရောစပ် ၍ (၂)ပါတ် တစ်ကြိမ် ပက်ဖျန်းကာကွယ်ရန်၊

• မြေဩဇာကို အချိုးညီညီ ရောစပ်အသုံး ပြုရန်ဖြစ်ပါတယ်။    

• ရော်ဘာပြန်စိုက်လုပ်ငန်း လုပ်ကိုင်မဲ့တောင်သူတွေအတွက်ကတော့-

• တကယ်ကို အလုပ်များတဲ့လဖြစ်ပါတယ်။ စီးပွါးရေးသက်တမ်းကုန်ဆုံးပြီး ပြန်စိုက် လုပ်ငန်းဆောင်ရွက်    မည့်ခြံများအတွက် ရော်ဘာအကြိုနှစ်လုပ်ငန်း အနေနဲ့ 

• စိုက်ချိန်မှာအဆင့်မီတဲ့ (၂) ဖုံရင့် ရော်ဘာပျိုးပင် အလုံအလောက်ရရှိရေး ကြိုတင် စီမံထားရန်၊

• လုပ်ငန်းဆောင်ရွက်မှုစီမံချက်ဇယားတွေဆွဲပြီးပင်အိုခုတ်ခြင်း၊ တောကြမ်းခုတ်ခြင်း၊ မီးရှို့ကျွန်းကောက်ခြင်း၊ ငုတ်ထုတ်ခြင်း၊ ခြံကာရံခြင်းလုပ်ငန်းများကို သတ်မှတ်ချိန် အတွင်းပြီးစီးရန် ဆောင်ရွက်သင့်ပါတယ်။

• မေလဟာ မုတ်သုံကာလမစတင်မီ ခြောက်သွေ့မှုအရှိန်ကောင်းဆဲကာလဖြစ်တာမို့ ရော်ဘာပြန်စိုက်လုပ်ငန်း ဆောင်ရွက်မဲ့ခြံတွေအနေနဲ့ မီးအန္တရာယ်ကင်းဝေးရေးနဲ့ ခြံလုံခြုံရေးအတွက်ပါ မီးဘေးကာကွယ် ရေးလုပ်ငန်းများ အရှိန်အဟုန်  တိုးမြှင့် ဆောင်ရွက်ပြီး ခြံမန်နေဂျာနဲ့တာဝန်ကျဝန်ထမ်းလုပ်သားများမှ   စဥ်ဆက်မပြတ် စစ်ဆေးကြပ်မတ် ဆောင်ရွက်ရန်၊

• အပင်ရှင်သန်မှု အခြေအနေစစ်တမ်းအားကောက်ယူရန်၊

• ပြန်လည်ဖာထေးရန် လိုအပ်သည့်စိုက်ကွက်များအား စိုက်ချိန်အမီပြီးစီးအောင် ဆောင်ရွက်နိုင်ရေး လို အပ်သည်များကို ယခုကတည်းက ကြိုတင်ပြင်ဆင်ထားရန် လိုအပ်ပါတယ်။

ရော်ဘာထိန်းသိမ်းခြံလုပ်ငန်း များအနေနဲ့-

• ရော်ဘာပင်ဟာနှစ်ရှည်သီးနှံပင်ဖြစ်ပြီး ရော်ဘာစေးကို အပင်သက်တမ်း ၇ နှစ်မှ စပြီး စီးပွားဖြစ်ထုတ်ယူရရှိနိုင်ပါတယ်။ 

• ရော်ဘာစေးမထုတ်ယူမီကာလမှာတော့ ပြန်စိုက်ခြံကဲ့သို့ မီးကာကွယ်ရေးကိုအထူး အလေးထားဆောင် ရွက်ရန်၊

• ဒုတိယနှစ်၊ တတိယနှစ် စိုက်ခင်းတွေရဲ့ အပင်ရှင်သန်မှုအား စစ်တမ်းကောက်၍ ပင်သေများ ပြန်လည်ဖာထေးရန်၊

• - လိုအပ်သည်များ ကြိုတင်ပြင်ဆင်စုဆောင်းထားရန်၊

• - ခြံပြုစုထိန်းသိမ်းခြင်းလုပ်ငန်းများ စနစ်တကျဆောင်ရွက်ပြီး အစေးခြစ်ရမည့် ကာလရောက်သည့်အခါတွင် တစ်ဧကဝင်ဆံ့ဦးရေပြည့်မီရေး၊ အစေးခြစ်နိုင်ရေး ကြိုးပမ်း၍ အဆင့်မီ ထိန်းသိမ်းခြံ ဖြစ်ဖို့ ကြပ် မတ်ဆောင်ရွက်ကြရန်ဖြစ်ပါတယ်။

• နောက်ဆုံးအချက်ဖြစ်တဲ့ ရော်ဘာထုတ်လုပ်ရေးလုပ်ငန်း ကတော့-

• - ရော်ဘာစိုက်ပျိုးရေးရဲ့ အဓိကအရေးအကြီးဆုံးလုပ်ငန်းပါပဲ။ မေလဟာမိုးရာသီ မစတင်မီထုတ်လုပ်ရေးကာလ နောက်ဆုံးလဖြစ်ပါတယ်  

• - ဒါကြောင့် ရနိုင်သည့်အထွက်များ အလေအလွင့်မရှိ အပြည့်အဝစုသိမ်းရရှိရေး အစွမ်းကုန် အားစိုက်ကြိုးပမ်းဆောင်ရွက်ရန်၊

• - ရော်ဘာအဆင့်အတန်းအလိုက် သတ်မှတ်ရာနှုန်းရရှိအောင် ဆောင် ရွက်ရန်၊

• - ပြန်စိုက်၊ ထိန်းသိမ်းခြံများကဲ့သို့ မီးကာကွယ်ရေးအထူးဂရုပြု စစ်ဆေးကြပ်မတ် ဆောင်ရွက်သင့်ပါတယ်ဆိုတာ ဆွေးနွေးလိုက်ရပါတယ်ရှင်။

ဒေါက်တာခိုင်နှင်းစိုး